پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
زومیت: موهای بلند پشت پاهای جلویی گربه، بخشی از سامانه حسی دقیقی هستند که اطلاعاتی فراتر از توان چشمها به حیوان میدهد.
وقتی اسم سبیل گربه به میان میآید، ناخودآگاه تصویر سبیلهای بلند و برجستهی دو طرف صورتش در ذهن ما نقش میبندد. اما اگر کمی دقت کنید، متوجه میشوید گربهها روی پاهای جلوییشان هم موهای مشابهی دارند. این موها تزئینی یا بخشی از پوشش معمولی بدن نیستند، بلکه اندامهای حسی ویژهای به نام «ویبریسا» یا موهای لمسی محسوب میشوند که نقش بسیار مهمی در زندگی روزمرهی گربه دارند.
سبیلها نسبت به موهای معمولی بدن، چندین برابر ضخیمتر و سفتترند. خودِ ساقهی سبیل عصب ندارد، اما ریشهی آن در ساختاری تخصصی قرار گرفته که سرشار از پایانههای عصبی است. به همین دلیل، کوچکترین خمشدن یا لرزش سبیل میتواند اطلاعات لمسی دقیقی را به مغز منتقل و به گربه کمک کند تا محیط اطرافش را حتی در تاریکی مطلق درک کند.
دکتر رابین گرانت، زیستشناس حسی از دانشگاه متروپولیتن منچستر، در گفتوگو با لایوساینس میگوید: «سبیلهای صورت گربه، به اندازهی نوک انگشتان انسان حساس هستند.»
بلندترین سبیلهای گربه در اطراف پوزه قرار دارند. تعداد آنها در گربههای مختلف یکسان نیست، اما بهطور متوسط، در هر طرف پوزه ۱۲ سبیل در چهار ردیف چیده شده است. این سبیلها که به آنها سبیلهای موستاسیال (mystacial vibrissae) میگویند، هنگام شکار در تاریکی یا زمانی که دید گربه کافی نیست، به کمک حیوان میآیند.
جاناتان لوسوس، زیستشناس تکاملی از دانشگاه واشنگتن در سنتلوئیس و نویسندهی کتاب «صدای گربه»، توضیح میدهد: «گربهها اجسام دور را بهخوبی میبینند، اما نمیتوانند روی اشیایی که کمتر از حدود ۲۵ سانتیمتر با چشمشان فاصله دارند، بهدرستی تمرکز کنند.» سبیلها در این فاصلهی نزدیک، نقش مکمل بینایی را برعهده میگیرند و موقعیت، فاصله و تماس اجسام را مشخص میکنند.
بررسیهای علمی روی ویژگیهای مکانیکی سبیل پستانداران نیز نشان میدهد این موها دقیقاً برای تکمیل دید در فاصلههای کوتاه سازگار شدهاند. به عبارت دیگر، سبیلها مثل یک جفت چشم اضافی عمل میکنند که در شب یا در مکانهای تنگ، راه را به گربه نشان میدهند.
اما سبیلهای اطراف …
