پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
مهدی عليخانی: روز جمعه يك توافق دفاعي سهجانبه ميان سه كشور مهم منطقه يعني عربستانسعودي، تركيه و پاكستان امضا شد. بلافاصله پس از انتشار اين خبر و در تحليلهاي اوليه، دليل اصلي يا هدف اين پيمان به «نحوه مواجهه با ايران پس از هدف قرار گرفتن عربستانسعودي به عنوان ميزبان پايگاههاي امريكا در جريان جنگ رمضان» معطوف شد. پيشتر در تحليل پيامدهاي منطقهاي جنگ رمضان گفته و نوشته بودم كه برخلاف گذشته كه نظم و ترتيبات منطقهاي فقط بر ايفاي نقش بازيگران بينالمللي متمركز بود، اينبار نقش بازيگران جديد منطقهاي نيز در ترتيبات امنيتي برجسته ميشود اما نه فقط به دليل رويكرد ايران در جنگ اخير. در حال حاضر و در تحليل اوليه شايد بتوان چند زمينه كلان و مهمتر اين توافق را در كنار تحولات جنگ اخير مورد اشاره قرار داد.
نخست، رويكردهاي ايالاتمتحده در حدود ۱.۵ دهه اخير در كاهش تعهداتِ «عمليِ» امنيتي نسبت به متحدان عرب در منطقه كه زمينه بياعتمادي اعراب بهخصوص رياض به امريكاييها را دامن زد. از ماجراي سقوط حسني مبارك متحد كليدي سابق امريكا و سعودي تا ماجراي حملات به تاسيسات نفتي آرامكو در جريان جنگ يمن و پس از خروج امريكا از برجام تا تحولات جديدتر كه البته اين رويكرد فارغ از حزب و رييسجمهور حاكم در امريكا به يك راهبرد كلانتر يعني كاهش تمركز بر غرب آسيا براي افزايش توجهات به حوزه شرق آسيا برميگشت.
دوم، رفتارهاي رژيم اسراييل به ويژه از ميانه جنگ غزه كه سياست پيشين مبتني بر «موازنه» در برابر ايران با همراهي امريكا و كشورهاي محافظهكار عرب را با تصور تضعيف محور ايران (به خصوص پس از سقوط اسد، ترور سيدحسن نصرالله و برداشت تضعيف حزبالله و...) به سياست «هژموني» با هدف تسلط بر منطقه تغيير داد و اين امر حساسيت عربستان و تركيه را به شدت برانگيخت. موضع نتانياهو درباره تشكيل دولت فلسطيني در درون قلمروی عربستان! در ميانه جنگ غزه و طرح و پيگيري ايده «اسراييل بزرگ» و سپس تحولات جنگ ۱۲ روزه... احساس تهديد آنكارا و رياض از اهداف بعدي نتانياهو در صورت «تسلط بر منطقه» را بيش از گذشته كرد. باوجود فاصله نزديك حمله اسراييل به قطر با اعلام توافق دفاعي پاكستان-عربستان، اما در تحليلهاي اوليه برخي صاحبنظران در آن مقطع …
