جهان صنعت نیوز – در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی در شانگهای، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، این کشور را به عنوان مدافع هوش مصنوعی کمهزینه و متنباز معرفی کرد و آن را یک کالای عمومی جهانی در مقابل رویکرد آمریکا دانست. چین در حال ساخت یک اکوسیستم هوش مصنوعی مستقل و خودتقویتشونده است؛ اکوسیستمی که نه تنها در داخل کشور توسعه مییابد، بلکه به تدریج در اختیار کشورهای دیگر نیز قرار میگیرد. کشورهایی که فناوری هوش مصنوعی چین را بپذیرند، در بلندمدت ممکن است با استانداردهای فنی، رویکردهای حکمرانی و اصول تنظیمگری مورد حمایت پکن نیز هماهنگ شوند.
از این منظر، رقابت چین و آمریکا صرفاً رقابت میان شرکتها یا مدلهای هوش مصنوعی نیست، بلکه رقابت میان دو الگوی متفاوت برای آینده فناوری جهانی است. چهار مرحله شوک چین؛ از تولید تا هوش مصنوعی
برای توضیح اهمیت این تحول، باید آن را در ادامه روند تاریخی «شوکهای چین» قرار دهیم.
شوک نخست چین پس از پیوستن این کشور به سازمان تجارت جهانی و انقلاب تولیدی ناشی از ورود گسترده کالاهای چینی به بازارهای جهانی شکل گرفت. موج دوم با توسعه فناوریهای پاک مانند پنلهای خورشیدی، باتریها و خودروهای برقی ایجاد شد. موج سوم نیز با گسترش فناوریهای دیجیتال چینی، از تجارت الکترونیک تا مدلهای جدید هوش مصنوعی، در حال وقوع است.
اما «شوک چین ۴.۰» تفاوت اساسی دارد. این بار مسئله فقط صادرات محصولات فناوری نیست، بلکه صادرات یک مدل نوآوری است؛ مدلی که در آن فناوری به عنوان یک پروژه ملی تعریف میشود و دولت، استانداردها و جهتگیری توسعه آن نقش پررنگی دارند. تحریمهای آمریکا و تقویت مسیر خودکفایی چین
یکی از عوامل شکلگیری این مسیر، محدودیتهای صادراتی آمریکا علیه فناوری چین بوده است. کنترلهای صادراتی واشنگتن، اگرچه با هدف افزایش هزینه دسترسی چین به فناوریهای پیشرفته اعمال شدند، اما به صورت ناخواسته به یک عامل سازماندهنده برای توسعه داخلی چین تبدیل شدند.
پیش از آنکه شرکت چینی دیپسیک در سال ۲۰۲۵ مدلهای هوش مصنوعی با وزنهای باز را مطرح کند، شرکت هواوی نیز پس از قرار گرفتن در فهرست محدودیتهای آمریکا در سال ۲۰۱۹، توسعه اکوسیستمهای نرمافزاری باز مانند HarmonyOS و MindSpore را آغاز کرده بود.
