مذاکره عراق با ایران برای تردد روان نفتکش‌هایش در تنگه هرمز

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

روزنامه خراسان نوشت: تنها هشت روز پیش از ورود قالیباف، اسماعیل قاآنی در سفری اعلام‌نشده به بغداد رفت. قاآنی مأمور این پروژه شد تا قالیباف بتواند از مسیر گفت‌وگو با دولت عراق، برای تثبیت جایگاه مقاومت در ساختار امنیتی آینده چانه‌زنی کند.

سفر قالیباف به بغداد در حالی انجام شد که قدرت‌های منطقه‌ای در حال تعیین قواعد دوره پس از جنگ‌اند. ایران پس از آن‌که در یک جنگ نامتقارن، برآورد آمریکا و متحدانش از توان مقاومت خود را برهم زد، اکنون می‌کوشد دستاورد میدان را به ترتیبات سیاسی و امنیتی پایدار تبدیل کند. بغداد، پس از بیروت، دومین نقطه حساس این معماری است. 

در نظم در حال شکل‌گیری، یک سوی میدان آمریکا، عربستان و دولت‌هایی قرار دارند که امنیت منطقه را بر مهار بازیگران مقاومت و وابسته‌کردن کشورهای عربی به چتر امنیتی واشنگتن بنا می‌کنند. سوی دیگر، ایران می‌کوشد نظمی را تثبیت کند که در آن، نیروهای مقاومت نه بازیگرانی موقت و قابل حذف، بلکه بخشی از موازنه قدرت و ساختار بازدارندگی کشورها شناخته شوند. 

نخستین آزمون این راهبرد در لبنان دیده شد. تهران در تفاهم اسلام‌آباد کوشید توقف حمله اسرائیل و حفظ تمامیت ارضی لبنان را در بند نخست تفاهم بگنجاند؛ بندی که عملاً مانع تحمیل نظم مطلوب اسرائیل بر جنوب لبنان و حذف حزب‌ا… از معادله امنیتی این کشور می‌شد. اکنون عراق با مسئله‌ای مشابه، اما در قالبی متفاوت روبه‌روست: دولت علی الزیدی زیر فشار واشنگتن، برای حصر سلاح در دست دولت ضرب‌الاجل تعیین کرده، درحالی‌که گروه‌های اصلی مقاومت، خلع سلاح کامل را به معنای برهم‌خوردن موازنه بازدارندگی عراق می‌دانند. 

تنها هشت روز پیش از ورود قالیباف، اسماعیل قاآنی در سفری اعلام‌نشده به بغداد رفت. براساس گزارش منابع عراقی، پیام او به فرماندهان عراقی این بود که از رویارویی مسلحانه با دولت پرهیز کنید. این پیام را نباید مقدمه بستن دست مقاومت دانست، هدف جلوگیری از جنگ داخلی در عراق و انتقال پرونده از خیابان به میز سیاست بود. قاآنی مأمور این پروژه شد تا قالیباف بتواند از مسیر گفت‌وگو با دولت، پارلمان و رهبران سیاسی عراق، برای تثبیت جایگاه مقاومت در ساختار امنیتی آینده چانه‌زنی کند. 

آغاز سفر قالیباف با برگزاری یک نشست خبری دقیقا در محل شهادت سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس نشان داد، که مقاومت یکی از ارکان قدرت عراق است. بنابراین، موضوع گفت‌وگو نه اصل موجودیت مقاومت، بلکه چگونگی تنظیم رابطه آن با دولت عراق است؛ الگویی که می‌تواند بخشی از تسلیحات را زیر نظارت رسمی قرار دهد، عملیات مستقل را محدود کند، اما ظرفیت بازدارندگی حشدالشعبی را از میان نبرد. 

همچنین روزنامه الشرق‌الاوسط نیز به نقل از منابع عراقی از پیشنهادهایی برای «تجمید» یا «پنهان‌سازی» تسلیحات مقاومت به‌منظور جلوگیری از برخورد مستقیم دولت خبر داده است؛ البته چون گزارش بر منابع ناشناس متکی است، باید آن را قرینه دانست، نه واقعیت قطعی. 

تهران در این چانه‌زنی یک اهرم مهم اقتصادی نیز در اختیار دارد. بخش اصلی نفت عراق از پایانه‌های جنوبی بصره صادر می‌شود و برای رسیدن به بازار جهانی باید از هرمز عبور کند. اختلال در این مسیر، درآمدهای بغداد و حتی توان دولت در پرداخت حقوق کارمندان را تحت فشار قرار داده است. از همین رو هیبت الحلبوسی رئیس پارلمان عراق رسماً از قالیباف خواست برای نفتکش‌های عراقی وضعیت ویژه قائل شود. 

اعطای این امتیاز می‌تواند هسته یک تفاهم بزرگ‌تر باشد: ایران از فشار هرمز بر اقتصاد عراق می‌کاهد و در مقابل، بغداد با نظمی همراه می‌شود که حشدالشعبی را به‌عنوان بخشی از قدرت ملی عراق حفظ می‌کند. پروژه قالیباف در بغداد، تبدیل قدرت مقاومت از یک پرونده منازعه‌ساز داخلی به یکی از پایه‌های نظم امنیتی پساجنگ است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با بازنشر گزارشی از سی ان ان در باره بدهی 40 تریلیون دلاری دولت آمریکا در ایکس نوشت: 

تهدید به «شروع عملیات اقتصادی» علیه ایران، در واقع برای انحراف افکار عمومی آمریکا از بحران‌های مالی داخلی است: یعنی بدهی‌های بی‌سابقه و افزایش سرسام‌آور بهره‌های بانکی در آمریکا.

اصرار بر ادامه سیاست‌های شکست‌خورده، تنها شکست‌های بیشتری به بار خواهد آورد و دشمنی ایرانیان را در پی خواهد داشت. تروریسم اقتصادی آمریکا، اقتصاد جهانی و حاکمیت ملی کشورها در سراسر جهان را تهدید می‌کند.

     

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، پس از دیدار و رایزنی با مقامات ارشد سیاسی عراق در بغداد، ظهر امروز پنجشنبه ۲۹ مردادماه وارد کربلا شد.

قالیباف که به دعوت همتای عراقی خود و در رأس هیأت پارلمانی ایران به عراق سفر کرده است، برای شرکت در مراسم چهلمین روز تدفین رهبر شهید انقلاب در کربلا حضور یافته و به نمایندگی از رهبر معظم انقلاب در این مراسم شرکت می‌کند.

رئیس مجلس در بدو ورود به کربلا با استقبال تولیت عتبه عباسیه، به زیارت حرم مطهر حضرت اباالفضل العباس(ع) مشرف شد و با تولیت این آستان دیدار و گفت‌وگو کرد.

در این سفر، محمدتقی نقدعلی رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق، مهدی فلاح نایب‌رئیس و شهین جهانگیری عضو این گروه و همچنین سارا فلاحی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، قالیباف را همراهی می‌کنند.

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

ایرنا: «قاسم العبودی» مشاور امنیت ملی عراق در جریان دیدار با «محمد باقر قالیباف» رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در بغداد، به روابط دیرینه دو کشور اشاره کرد و گفت که بغداد به توافقنامه امنیتی امضا شده با تهران متعهد است.

به نقل از شبکه المیادین، در دیدار العبودی و قالیباف آخرین تحولات منطقه و راه‌های تقویت روابط بین عراق و ایران در راستای تامین منافع دو کشور و دو ملت دوست مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

العبودی در جریان دیدار امروز پنجشنبه با قالیباف در محل اقامت وی گفت: روابط بین دو کشورِ دوست، تاریخی و نزدیک است و پیوندهای محکمی دو ملت را به یکدیگر گره زده است.

وی افزود: ثبات عراق به نفع ثبات منطقه است و دولت علی فالح الزیدی نخست وزیر عراق بر تقویت روابط با کشورهای همسایه به طور خاص و جهان به طور عام تأکید دارد.

العبودی گفت: قانون اساسی عراق اجازه وجود گروه‌های مسلح تهدید کننده امنیت سایر کشورها را نمی‌دهد.

وی افزود: دولت عراق در زمینه ایجاد انحصار سلاح در دست حاکمیت گام برمی دارد.

العبودی گفت: عراق به توافقامه امنیتی مشترک بین بغداد و تهران پایبند است.

رئیس مجلس شورای اسلامی ایران روز چهارشنبه سفر خود به عراق را آغاز و با مقامات بلندپایه عراقی از جمله رئیس پارلمان، نخست وزیر، رئیس جمهور و رئیس شورای عالی قضایی این کشور به طور جداگانه دیدار کرد.

وی بامداد پنجشنبه به زیارت حرم مطهر امام موسی کاظم (ع) و امام جواد (ع) در شهر مقدس کاظمین رفت.

رئیس مجلس شورای اسلامی در دیدار نخست وزیر عراق ضمن تأکید بر اشتراکات جغرافیایی و تاریخی دو کشور گفت: ایران و عراق در روابط دوجانبه فرصت‌های بی‌نظیری داشته و در نقش‌آفرینی منطقه‌ای در بین کشورهای اسلامی و عربی فرصت‌های بی‌بدیلی خلق می‌کنند.

وی در دیدار «نزار آمیدی» رئیس جمهور عراق نیز با اشاره به وقوع جنگ تحمیلی سوم بیان داشت: ایران و عراق و ملت بزرگ آنها دریافته‌اند که بزرگترین مشکل و عامل اصلی تمامی اشکالات منطقه، آمریکاست و خوی استکباری این کشور و روحیه جنایتکارانه و پلید رژیم صهیونیستی، جنگ‌های اخیر را در منطقه رقم زده که بیشترین خسارت نیز در این جنگ‌ها به دو کشور ایران و عراق وارد آمده است.

به گزارش تجارت نیوز، روزنامه «نیویورک‌تایمز» در گزارشی درباره وضعیت روابط ایران و آمریکا نوشت: ۲ کشور نه در حال مذاکره جدی هستند و نه در جنگ تمام عیار، بلکه در وضعیتی ناپایدار و بینابینی قرار گرفته‌اند که می‌تواند یا به بازگشت درگیری نظامی منجر شود یا به یک بن‌بست طولانی تبدیل شود.

به نوشته این روزنامه آمریکایی، مقام‌های ایرانی معتقدند مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا و حفظ کنترل بر تنگه هرمز، بیش از دادن امتیازات بزرگ در یک توافق مذاکره‌شده برای تهران منفعت دارد. در مقابل، واشنگتن ظاهراً شرط بسته است که تشدید فشار اقتصادی بتواند کاری را انجام دهد که حملات نظامی از انجام آن عاجز مانده‌اند.

آتش‌بسی که ۲ ماه پیش میان طرفین برقرار شد، قرار بود مسیر دستیابی به توافقی گسترده‌تر ظرف ۶۰ روز را باز کند؛ توافقی که برنامه هسته‌ای ایران و رفع تحریم‌های آمریکا را در بر بگیرد. اما این مهلت در هفته جاری به پایان رسید و ترامپ روز سه‌شنبه اعلام کرد هیچ «مذاکره یا گفت‌وگویی» در جریان نیست و برنامه‌ای نیز برای آن وجود ندارد.

نیکول گراجوسکی استادیار مرکز مطالعات بین‌المللی ساینس‌پو در پاریس وضعیت موجود را «برزخی دائمی» توصیف کرد و گفت در چند ماه گذشته، جز «تثبیت بیشتر موضع ایران و تلاش‌های مکرر و تاکنون ناموفق آمریکا برای یافتن نوعی راه خروج»، تغییر بنیادین چندانی رخ نداده است. شروط ایران برای تنگه هرمز

نیویورک‌تایمز نوشت تهران در ماه جاری فهرستی از مطالبات خود از واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است؛ از جمله لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و پرداخت غرامت جنگی.

شرایط مشابهی پیش از این نیز به‌عنوان بخشی از یک توافق احتمالی میان طرفین مطرح شده بود و در تفاهم‌نامه‌ای که ماه ژوئن مورد توافق قرار گرفت اما خیلی زود از هم پاشید، به آنها اشاره شده بود.

طبق این گزارش، ایران طی هفته‌های گذشته با عمان نیز درباره نحوه مدیریت آینده تنگه هرمز مذاکره کرده است.

مهرزاد بروجردی رئیس کالج هنر، علوم و آموزش دانشگاه علوم و فناوری میزوری گفت: «تهران پس از عبور از شوک اولیه جنگ، اکنون مصمم است قدرت خود را نشان دهد. استفاده ایران از تنگه هرمز به‌عنوان یک سلاح و چانه‌زنی سخت آن در مذاکرات موازی با آمریکا و عمان را باید در همین چارچوب درک کرد.» تهدیدهای ترامپ نتیجه معکوس داد

نیویورک‌تایمز در بخش دیگری از گزارش خود نوشت لحن ترامپ طی چند ماه گذشته میان «تهدید به نابودی» ایران و وعده نزدیک بودن یک توافق دیپلماتیک در نوسان بوده است.

این روزنامه سپس به نتیجه این راهبرد پرداخت و نوشت اگر هدف چنین رویکردی ترساندن مقام‌های ایرانی و وادار کردن آنها به امتیازدهی بوده، ظاهراً نتیجه‌ای معکوس داشته است.

به گزارش نیویورک‌تایمز، فشار نظامی نتوانسته واشنگتن را به اهداف خود برساند و آمریکا اکنون بر تشدید فشار اقتصادی علیه ایران تأکید دارد.

«جرد کوشنر» داماد و فرستاده ترامپ روز دوشنبه به فاکس نیوز گفت مقام‌های ایرانی تمایلی به پذیرش شرایط مطلوب آمریکا ندارند. او در پاسخ به سوالی درباره وضعیت مذاکرات، به محاصره دریایی با هدف وارد کردن ضربه بیشتر به اقتصاد ایران اشاره کرد و آن را محور فعلی تمرکز ترامپ دانست.

ترامپ نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد این محاصره همچنان به‌طور کامل برقرار است.

اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز اخیراً در گفت‌وگو با نیوزمکس گفت وزارتخانه تحت مدیریت او قصد دارد اقداماتی علیه ایران اعمال کند که به ادعای او «در تاریخ انزوای اقتصادی» یک کشور سابقه نداشته است.

در عین حال، نیویورک‌تایمز یادآوری کرد که ایران پیش از این نیز فشارهای اقتصادی بین‌المللی را پشت سر گذاشته است. بسیاری از کارشناسان بین‌المللی نیز یادآور شده‌اند که دولت آمریکا در سال‌های گذشته تمام ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک خود را برای اعمال فشار بر تهران به کار گرفته و گزینه جدیدی روی میز ندارد.

نیویورک‌تایمز در ادامه نوشت در صورت آغاز دوباره یک درگیری گسترده، پیامدهای آن به ایران محدود نخواهد ماند.

به گزارش این روزنامه، ازسرگیری جنگ احتمالاً زیرساخت‌های انرژی منطقه، پایگاه‌های آمریکا در غرب آسیا و کشتیرانی تجاری را نیز وارد درگیری خواهد کرد.

با این حال، در شرایط فعلی ادامه بن‌بست نیز به همان اندازه محتمل است و مسائل اصلی اختلاف، از جمله برنامه هسته‌ای ایران و سرنوشت تنگه هرمز، همچنان بدون راه‌حل باقی مانده‌اند.

گراجوسکی با اشاره به شکست تلاش‌های واشنگتن برای یافتن راه خروج هشدار داد هرچه این وضعیت طولانی‌تر شود، مواضع طرفین نیز سخت‌تر خواهد شد.

او گفت: «هرچه این وضعیت برزخی بیشتر ادامه پیدا کند، بیشتر تثبیت می‌شود و ساختن یک راه خروج که هیچ‌یک از طرفین مجبور نباشد آن را به‌عنوان امتیازدهی معرفی کند، دشوارتر خواهد شد.»

منبع: ایسنا