جهان صنعت نیوز – همزمان با تلاش تهران و واشنگتن برای دستیابی به آتشبسی تازه، این پرسش مطرح است که چرا توافق قبلی نتوانست به پایان جنگ منجر شود و چه مسیری میتواند از تکرار این چرخه جلوگیری کند.
نشریه فارن پالیسی استدلال میکند دولت آمریکا از آغاز جنگ بر این تصور استوار بود که افزایش فشار نظامی و اقتصادی، ایران را وادار به عقبنشینی خواهد کرد. اما ادامه درگیری نشان داده این فرض با واقعیت تطابق ندارد. هرچه جنگ طولانیتر شده، هزینههای آمریکا افزایش یافته و توان چانهزنی آن کاهش پیدا کرده است. کاهش ذخایر تسلیحاتی، پیامدهای سیاسی داخلی و شوکهای اقتصادی ناشی از جنگ، همگی بخشی از این روند هستند.
در مقابل، هرچند ایران نیز خسارتهای سنگینی متحمل شده و ادامه جنگ روند بازسازی اقتصادی آن را دشوارتر میکند، اما ایران توانسته از نظر سیاسی خود را قربانی حملات آمریکا و اسرائیل معرفی کند. همین وضعیت باعث شده هیچیک از دو طرف نتوانند از طریق ادامه جنگ به اهداف خود برسند و هر دو انگیزهای برای پایان دادن به درگیری داشته باشند. چرا تفاهمنامه قبلی شکست خورد؟
شکست تفاهمنامه پیشین میان ایران و آمریکا ناشی از دو عامل اصلی است. نخست، ابهام در مفاد مربوط به تنگه هرمز بود؛ ابهامی که موجب شد هر دو طرف، دیگری را به نقض تعهدات متهم کنند و آتشبس به سرعت از هم بپاشد.
عامل دوم، غلبه ملاحظات سیاسی داخلی بر محاسبات راهبردی در هر دو کشور است. گروههای اثرگذار در تهران و واشنگتن همچنان ادامه تقابل را بر مصالحه ترجیح میدهند و هر دو طرف نیز خود را پیروز جنگ میدانند.
آمریکا همچنان از برتری نظامی برخوردار است، اما ایران توانسته ضمن تحمل هزینههای جنگ، با استفاده از موقعیت خود در تنگه هرمز موازنه منطقهای را تغییر دهد. در نتیجه، هر دو طرف مذاکرات را نه بهعنوان راهحل، بلکه بهعنوان نشانهای از عقبنشینی طرف مقابل تلقی میکنند. توافق پایدار چگونه شکل میگیرد؟
از نگاه نشریه فارن پالیسی، هر توافق موفق باید به هر دو طرف امکان دهد ادعای پیروزی داشته باشند. این هدف تنها از طریق توافقهای محدود، مشخص و قابل اجرا امکانپذیر است.
برای آمریکا، مهمترین هدف باید پایان دادن به کنترل یکجانبه ایران بر عبور کشتیها از تنگه …
