ورود سازمانیافته حدود پنجاه هزار نفر به شهر سبته در باریکه اسپانیایی شمال مراکش، بدون تردید با چشمپوشی و هماهنگی نیروهای انتظامی و دولت مراکش اتفاق افتاده است. پیش از این هم دولت مراکش از این اهرم فشار علیه دولت اسپانیا استفاده کرده است. مراکش پس از امضای پیمان ابراهیم، وارد تعاملات گستردهتری با اسرائیل نسبت به گذشته شد؛ اگرچه پیشینه روابط و همکاریهای امنیتی مراکش با رژیم صهیونیستی به سالها پیش از انعقاد این پیمان میرسد. مسلمانان مراکش چون دیگر ملل عرب و مسلمان، نسبت به روابط با اسرائیل حساسیتهای جدی دارند و رژیم مراکش میکوشد تا حد ممکن میزان نزدیکی و اتحاد استراتژیکی را که با اسرائیل دارد پنهان کند. با این حال مراکش در شمال آفریقا نقشی مانند امارات در منطقه خلیج فارس بر عهده گرفته و عملاً به عنوان نیروی نیابتی رژیم صهیونیستی عمل میکند.
در فضای سیاسی داخل اسپانیا، احزاب راستگرای رقیب دولت پدرو سانچز، یعنی حزب مردم (PP) و حزب افراطی وکس (VOX)، که سالهاست برای سرنگونی دولت چپگرا تلاش میکنند، روابطی گرم و صمیمانه با دولت صهیونیستی دارند. این روابط چنان است که مقامات دولت اسرائیل در سفر به مادرید، به جای دیدار با مقامات دولتی اسپانیا، با رئیس ایالت مادرید که از اعضای ردهبالای حزب PP است مذاکره و گفتگو میکنند. همین رفتار نامتعارف را خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، داشته و اخیراً در سفری به مادرید به حضور در کنگره احزاب راست بسنده کرد، اگرچه کسی هم در دولت سانچز علاقهای به استقبال و میزبانی او نداشت.
مرز بین مراکش و مناطق ملیلیا و سبته، برای دولت مراکش همواره وسیلهای برای اعمال فشار بر اسپانیا بوده است. باز کردن مسیر هجوم حدود پنجاه هزار نفر برای ورود به این ناحیه قطعاً بدون هماهنگی دولت و نیروهای پلیس مراکش میسر نبوده است. البته دیوان عالی اسپانیا در رأی اخیر خود (ژوئیه ۲۰۲۶) اعلام کرد قانون «اخراج سریع در مرز» قابل تعمیم به مهاجرانی نیست که از طریق دریا و با شنا وارد سبته و ملیلیا میشوند و همین رأی، محرک و فرصت مناسبی برای هجوم مهاجران و اعمال فشار از سوی مراکش فراهم آورد.
خنده و استهزای علنی مقامات رژیم صهیونیستی در پی این حادثه، شاهدی آشکار است تا به اسپانیا یادآوری شود که هیچ دولتی، به ویژه یک دولت اروپای غربی، اجازه ندارد علم مخالفت با اسرائیل بردارد و هزینه گستاخی خود را نپردازد. واکنش برخی دولتهای اروپایی را هم باید با توجه به وضعیت آراء در انتخابات پیش رویشان یا قصدشان برای جلب نظر اسرائیل و آمریکا ارزیابی کرد. از سوی دیگر، بعد از ترمیم روابط اسپانیا و الجزایر—به عنوان حامی اصلی جبهه آزادیبخش پولیساریو—روابط مراکش و اسپانیا تیرهتر از قبل شد. با توجه به نزدیکی اسرائیل و مراکش و دشمنی مشترکشان با مواضع دولت سانچز، وقوع چنین حادثهای از سوی مراکش غیرمنتظره نبود.
این واقعه دولت پدرو سانچز را در فشاری دو سویه در سیاست داخلی قرار داده است: اگر سانچز در این مورد به سیاستهای حمایتی معمول احزاب چپ برای انعطاف در مقابل مهاجران تن در میداد، احزاب رقیب او را متهم به عدم توجه به تمامیت ارضی اسپانیا میکردند. ضمناً احزاب افراطی راست در چند سال گذشته بر روی موضوع مهاجران و معضلات حضور آنان در جامعه اسپانیا و قوانین حمایتی مصوب دولت و پارلمان چپ، تبلیغات گستردهای انجام داده و آنها را مقصران درجه اول جرائم، مشکلات اقتصادی و بیکاری جلوه دادهاند. برپا خاستن موج عظیم پنجاه هزار نفری ورود مهاجران، میتوانست بحران جدیدی ایجاد کند؛ چرا که برخورد با این گذرکنندگان از مرز، از سوی احزاب چپ تخطی از آرمانهای انسانی و بشردوستانه تلقی و از سوی احزاب راست، ضعیف، ناکافی و نمایشی دانسته میشود.
اسپانیاییهای مراکشیتبار و اقلیتهای مسلمان در اسپانیا که تابعیت دارند، بهطور سنتی به احزاب چپ رأی میدهند تا از صعود احزاب راستگرا جلوگیری کنند. اما واکنشهای سخت دولت سانچز به ورود مهاجران، این پیام را منتقل میکند که حزب سوسیالیست نیز در عمل سیاستهای سختگیرانه مرزی اعمال میکند. امری که ممکن است به کاهش مشارکت و تحریم انتخابات از سوی این بخش از رأیدهندگان منجر شود، اگرچه رأی آنها به صندوق احزاب ضد مهاجرت هم ریخته نخواهد شد. در مقابل، پدرو سانچز برای مهار ریزش آراء در میان طبقه متوسط و رأیدهندگان میانه، ناچار است ثابت کند که امنیت مرزی سبته و ملیلیا خط قرمز مادرید است. تأکید مستمر او بر «تمامیت ارضی اسپانیا» دقیقاً پاسخی به اتهامات راستگرایان است تا مانع چرخش رأیدهندگان میانه به سمت حزب محافظهکار (PP) شود.
در مجموع، برخورد با ورود مهاجران در سبته، حزب PSOE را در یک منگنه انتخاباتی قرار میدهد: واکنش نرم به ریزش آراء میانه و تقویت حزب Vox میانجامد، و واکنش سخت موجب سرخوردگی پایگاه سنتی چپ و شهروندان مراکشیتبار میشود. شاکله موضوع نشان میدهد که اسرائیلیها با در نظر گرفتن همه جوانب و برای ایجاد فشار بر روی پدرو سانچز و با هدف تنبیه او، طرحی را برای اجرا به متحد و نیروی نیابتی خود در منطقه دادهاند. البته کار مراکش نیز بیاجر نخواهد ماند و قطعاً در مناقشه صحرا، امتیازات و کمکهای فنی، نظامی و اطلاعاتی بیشتری را از صهیونیستها و آمریکاییها دریافت خواهد کرد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
