خرابی تجهیزات دوار معمولاً با یک توقف ناگهانی و پرهزینه دیده میشود، اما فرایند شکلگیری آن از مدتها قبل آغاز شده است. یک بلبرینگ آسیبدیده، شفت نامیزان، روانکاری نامناسب یا پمپی که درگیر کاویتاسیون شده، پیش از ازکارافتادن نشانههایی ایجاد میکند؛ نشانههایی مانند تغییر الگوی ارتعاش، افزایش دما، نوسان فشار، افت دبی، صدای غیرعادی یا تغییر موقعیت محوری شفت.
مشکل اینجاست که بسیاری از این علائم در مراحل اولیه با چشم یا گوش قابلتشخیص نیستند. زمانی که صدای دستگاه بهوضوح تغییر میکند یا بدنه آن بیش از حد داغ میشود، ممکن است خرابی از مرحله اولیه عبور کرده باشد. به همین دلیل، تشخیص خرابی موتور، پمپ و توربین پیش از توقف دستگاه به ترکیبی از سنسورهای ارتعاش، دما، فشار، جابهجایی و ابزارهای تحلیل داده نیاز دارد.
در این مقاله بررسی میکنیم که پایش وضعیت چگونه انجام میشود، هر پارامتر چه اطلاعاتی درباره سلامت ماشین ارائه میدهد و برندهای تخصصی این حوزه چه نقشی در طراحی یک سیستم قابلاعتماد دارند. پایش وضعیت چه تفاوتی با تعمیرات دورهای دارد؟
در مقابل، نگهداری مبتنی بر وضعیت بر داده واقعی ماشین تکیه دارد. تعمیر زمانی برنامهریزی میشود که روند اندازهگیریها نشان دهد شرایط دستگاه از محدوده عادی فاصله گرفته است.
هدف اصلی این نیست که یک تاریخ دقیق برای خرابی اعلام شود؛ بلکه باید تغییر رفتار دستگاه آنقدر زود دیده شود که فرصت کافی برای بررسی، تأمین قطعه و برنامهریزی توقف وجود داشته باشد.
ارتعاش؛ مهمترین زبان تجهیزات دوار
هر موتور، پمپ یا توربین در زمان کار مقداری ارتعاش طبیعی دارد. مسئله اصلی، صفرکردن ارتعاش نیست؛ بلکه شناخت الگوی عادی ماشین و تشخیص تغییرات غیرعادی است.
اندازهگیری ارتعاش میتواند در شناسایی مشکلاتی مانند نامیزانی روتور، ناهمراستایی شفت و کوپلینگ، شلشدن اجزای مکانیکی، فرسایش یاتاقان و برخی ایرادهای چرخدنده مؤثر باشد. البته مشاهده افزایش ارتعاش بهتنهایی برای اعلام نوع خرابی کافی نیست و تفسیر طیف فرکانسی، شکل موج و روند تغییرات به تخصص نیاز دارد. دما؛ هشداری ساده اما بسیار مهم
افزایش دمای یاتاقان ممکن است به روانکاری نامناسب، اصطکاک، بار بیش از حد، نصب نادرست یا گسترش خرابی مکانیکی مربوط …
