از حقوق طبیعی تا حکومت قانون | روایت زندگی و اندیشه پدر اندیشه آزادی | پایان حکومت از نظر جان لاک کجاست؟

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، پنجمین قسمت از «پرونده لیبرالیسم» به اندیشه‌های جان لاک، یکی از مهم‌ترین بنیان‌گذاران لیبرالیسم، می‌پردازد.

لاک با تکیه بر تجربه‌گرایی، انسان را موجودی عاقل و برخوردار از حقوق طبیعی می‌داند؛ حقوقی که شامل حیات، آزادی و مالکیت است و پیش از تشکیل حکومت نیز وجود دارد. 

او معتقد است در وضعیت طبیعی، انسان‌ها آزاد و برابرند، اما برای جلوگیری از ناامنی و اجرای بی‌طرفانه قانون، با رضایت خود جامعه سیاسی و حکومت را تشکیل می‌دهند. 

از نگاه لاک، مشروعیت حکومت تنها از رضایت مردم سرچشمه می‌گیرد و هدف اصلی آن حفظ جان، آزادی و مالکیت شهروندان است. مالکیت نیز از ترکیب کار انسان با منابع طبیعی پدید می‌آید و سنگ‌بنای نظم اقتصادی است. اگر حکومت از قانون فراتر رود، به استبداد تبدیل شود یا حقوق مردم را نقض کند، مردم حق مقاومت و تغییر حکومت را دارند.

در پایان این اپیزود به نقد دیوید هیوم بر نظریه قرارداد اجتماعی پرداخته می‌شود؛ هیوم منشأ حکومت را نه قرارداد، بلکه عادت، منفعت عمومی و واقعیت تاریخی قدرت می‌داند.

پژوهش و اجرا: فاطمه نصیری منابع:  …