به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، پنجمین قسمت از «پرونده لیبرالیسم» به اندیشههای جان لاک، یکی از مهمترین بنیانگذاران لیبرالیسم، میپردازد.
لاک با تکیه بر تجربهگرایی، انسان را موجودی عاقل و برخوردار از حقوق طبیعی میداند؛ حقوقی که شامل حیات، آزادی و مالکیت است و پیش از تشکیل حکومت نیز وجود دارد.
او معتقد است در وضعیت طبیعی، انسانها آزاد و برابرند، اما برای جلوگیری از ناامنی و اجرای بیطرفانه قانون، با رضایت خود جامعه سیاسی و حکومت را تشکیل میدهند.
از نگاه لاک، مشروعیت حکومت تنها از رضایت مردم سرچشمه میگیرد و هدف اصلی آن حفظ جان، آزادی و مالکیت شهروندان است. مالکیت نیز از ترکیب کار انسان با منابع طبیعی پدید میآید و سنگبنای نظم اقتصادی است. اگر حکومت از قانون فراتر رود، به استبداد تبدیل شود یا حقوق مردم را نقض کند، مردم حق مقاومت و تغییر حکومت را دارند.
در پایان این اپیزود به نقد دیوید هیوم بر نظریه قرارداد اجتماعی پرداخته میشود؛ هیوم منشأ حکومت را نه قرارداد، بلکه عادت، منفعت عمومی و واقعیت تاریخی قدرت میداند.
پژوهش و اجرا: فاطمه نصیری منابع:
میشائیل کلهاس، هاینریش فون کلایست، محمود حدادی، نشر ماهی
رسالهای درباره حکومت، جان لاک، حمید عضدانلو، نشر نی
OF THE ORIGINAL CONTRACT By David Hume (1748)/
خبر مرتبط ثروت ملل از کجا میآید؟؛ از قواعد بازی تا قدرت ایدهها | انباشت سرمایه مهمتر است یا انباشت ایدهها؟
اقتصادنیوز: چرا برخی ملتها ثروتمند و برخی دیگر فقیر میمانند؟ آیا راز توسعه در سرمایه و منابع طبیعی نهفته است یا در قواعد بازی، فرهنگ و ایدههایی که رفتار انسانها را شکل میدهند؟ معمای ثروت ملل هنوز حل نشده است. داگلاس نورث پاسخ را در «نهادها» و قواعد بازی جستوجو میکند، اما اندیشمندانی چون هایک، مککلاسکی و فرگوسن معتقدند توسعه را نمیتوان تنها با قانون و نهاد توضیح داد. آیا عامل اصلی توسعه و رفاه ملتها را باید در فرهنگ، ایدهها، رقابت و اخلاق جستوجو کرد؟ همچنین بخوانید غنی نژاد: چپها با ایده نجات دنیا آمدند اما فاجعه درست کردند | دخانچی: بخاطر بدنامی چپها، مجبور شدیم از آن فاصله بگیریم مشکل علی شریعتی با اقتصاد، سرمایهداری و لیبرالیسم چه بود؟ | خیاط جامه سرخ برقامت دین و اقتصاد فیلم | چپ نو؛ رهایی یا فاجعه؟ | غنینژاد: لیبرالها بزرگترین منتقدان وضع موجودند | دخانچی: نظام حکمرانی ما دستوری است هزینههای سنگین فراموش کردن یک حقیقت؛ اقتصاد آزاد، اساس رفاه است | هر اندازه آزادی اقتصادی را محدود کنیم، به همان نسبت از ظرفیت نوآوری کاسته میشود
