رویداد۲۴| روزنامه «نیویورکتایمز» در گزارشی درباره وضعیت روابط ایران و آمریکا نوشت: ۲ کشور نه در حال مذاکره جدی هستند و نه در جنگ تمام عیار، بلکه در وضعیتی ناپایدار و بینابینی قرار گرفتهاند که میتواند یا به بازگشت درگیری نظامی منجر شود یا به یک بنبست طولانی تبدیل شود.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، مقامهای ایرانی معتقدند مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا و حفظ کنترل بر تنگه هرمز، بیش از دادن امتیازات بزرگ در یک توافق مذاکرهشده برای تهران منفعت دارد. در مقابل، واشنگتن ظاهراً شرط بسته است که تشدید فشار اقتصادی بتواند کاری را انجام دهد که حملات نظامی از انجام آن عاجز ماندهاند.
آتشبسی که ۲ ماه پیش میان طرفین برقرار شد، قرار بود مسیر دستیابی به توافقی گستردهتر ظرف ۶۰ روز را باز کند؛ توافقی که برنامه هستهای ایران و رفع تحریمهای آمریکا را در بر بگیرد. اما این مهلت در هفته جاری به پایان رسید و ترامپ روز سهشنبه اعلام کرد هیچ «مذاکره یا گفتوگویی» در جریان نیست و برنامهای نیز برای آن وجود ندارد.
نیکول گراجوسکی استادیار مرکز مطالعات بینالمللی ساینسپو در پاریس وضعیت موجود را «برزخی دائمی» توصیف کرد و گفت در چند ماه گذشته، جز «تثبیت بیشتر موضع ایران و تلاشهای مکرر و تاکنون ناموفق آمریکا برای یافتن نوعی راه خروج»، تغییر بنیادین چندانی رخ نداده است.
شروط ایران برای تنگه هرمز
نیویورکتایمز نوشت تهران در ماه جاری فهرستی از مطالبات خود از واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است؛ از جمله لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پرداخت غرامت جنگی.
شرایط مشابهی پیش از این نیز بهعنوان بخشی از یک توافق احتمالی میان طرفین مطرح شده بود و در تفاهمنامهای که ماه ژوئن مورد توافق قرار گرفت اما خیلی زود از هم پاشید، به آنها اشاره شده بود.
طبق این گزارش، ایران طی هفتههای گذشته با عمان نیز درباره نحوه مدیریت آینده تنگه هرمز مذاکره کرده است.
مهرزاد بروجردی رئیس کالج هنر، علوم و آموزش دانشگاه علوم و فناوری میزوری گفت: «تهران پس از عبور از شوک اولیه جنگ، اکنون مصمم است قدرت خود را نشان دهد. استفاده ایران از تنگه هرمز بهعنوان یک سلاح و چانهزنی سخت آن در مذاکرات موازی با آمریکا و عمان را باید در همین چارچوب درک کرد.»
تهدیدهای ترامپ نتیجه معکوس داد
نیویورکتایمز در بخش دیگری از گزارش خود نوشت لحن ترامپ طی چند ماه گذشته میان «تهدید به نابودی» ایران و وعده نزدیک بودن یک توافق دیپلماتیک در نوسان بوده است.
این روزنامه سپس به نتیجه این راهبرد پرداخت و نوشت اگر هدف چنین رویکردی ترساندن مقامهای ایرانی و وادار کردن آنها به امتیازدهی بوده، ظاهراً نتیجهای معکوس داشته است.
به گزارش نیویورکتایمز، فشار نظامی نتوانسته واشنگتن را به اهداف خود برساند و آمریکا اکنون بر تشدید فشار اقتصادی علیه ایران تأکید دارد.
«جرد کوشنر» داماد و فرستاده ترامپ روز دوشنبه به فاکس نیوز گفت مقامهای ایرانی تمایلی به پذیرش شرایط مطلوب آمریکا ندارند. او در پاسخ به سوالی درباره وضعیت مذاکرات، به محاصره دریایی با هدف وارد کردن ضربه بیشتر به اقتصاد ایران اشاره کرد و آن را محور فعلی تمرکز ترامپ دانست.
ترامپ نیز روز سهشنبه اعلام کرد این محاصره همچنان بهطور کامل برقرار است.
اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا نیز اخیراً در گفتوگو با نیوزمکس گفت وزارتخانه تحت مدیریت او قصد دارد اقداماتی علیه ایران اعمال کند که به ادعای او «در تاریخ انزوای اقتصادی» یک کشور سابقه نداشته است.
در عین حال، نیویورکتایمز یادآوری کرد که ایران پیش از این نیز فشارهای اقتصادی بینالمللی را پشت سر گذاشته است. بسیاری از کارشناسان بینالمللی نیز یادآور شدهاند که دولت آمریکا در سالهای گذشته تمام ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک خود را برای اعمال فشار بر تهران به کار گرفته و گزینه جدیدی روی میز ندارد.
نیویورکتایمز در ادامه نوشت در صورت آغاز دوباره یک درگیری گسترده، پیامدهای آن به ایران محدود نخواهد ماند.
به گزارش این روزنامه، ازسرگیری جنگ احتمالاً زیرساختهای انرژی منطقه، پایگاههای آمریکا در غرب آسیا و کشتیرانی تجاری را نیز وارد درگیری خواهد کرد.
با این حال، در شرایط فعلی ادامه بنبست نیز به همان اندازه محتمل است و مسائل اصلی اختلاف، از جمله برنامه هستهای ایران و سرنوشت تنگه هرمز، همچنان بدون راهحل باقی ماندهاند.
گراجوسکی با اشاره به شکست تلاشهای واشنگتن برای یافتن راه خروج هشدار داد هرچه این وضعیت طولانیتر شود، مواضع طرفین نیز سختتر خواهد شد.
او گفت: «هرچه این وضعیت برزخی بیشتر ادامه پیدا کند، بیشتر تثبیت میشود و ساختن یک راه خروج که هیچیک از طرفین مجبور نباشد آن را بهعنوان امتیازدهی معرفی کند، دشوارتر خواهد شد.»
