به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا، روزنامه وال استریت ژورنال روز یکشنبه در گزارشی ادعا کرد که کشورهای خلیج فارس از استراتژی متناقض ایالات متحده آمریکا در قبال ایران ناامید شدهاند. این نشریه همچنین به نقل از یک دیپلمات ایرانی نوشت که در صورت فروپاشی دیپلماسی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حملات پیشگیرانه علیه ایالات متحده را در نظر دارد. افراد آگاه اعلام کردند که دونالد ترامپ از انجام دور جدید حملات علیه ایران خودداری کرد، زیرا میانجیها در پیشبرد طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز به پیشرفتهای تازهای دست یافته بودند و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از رئیسجمهور آمریکا خواسته بودند مسیر گفتوگو با تهران را دنبال کند.
ترامپ به طور ناگهانی در بامداد یکشنبه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که دستور لغو حملات را صادر کرده است و به طور موقت از شدت تنشها میان آمریکا و ایران کاست.
این تغییر موضع، تازهترین نمونه از الگوی رفتاری ترامپ بود؛ رئیسجمهوری که بارها میان تهدیدهای شدید علیه تهران و اظهارات آرامشبخش مبنی بر نزدیک بودن دستیابی به یک توافق صلح در نوسان بوده است.
میانجیهای منطقهای در تلاش بودهاند آمریکا و ایران را به برقراری یک آتشبس جدید سوق دهند. میانجیهای قطری روز شنبه پیشنهاد تازهای را برای بازگشایی تنگه هرمز به ایران ارائه کردند. به گفته این میانجیها، دیپلماتهای ایرانی واکنش مثبتی به این پیشنهاد نشان دادند و همین امر امیدها را نسبت به حصول توافق احتمالی افزایش داده است.
وال استریت ژورنال ادعا کرد که یک دیپلمات ایرانی تأیید کرده که تهران نسبت به پیشنهاد ارائهشده از سوی میانجیها رویکردی مثبت داشته و آمادگی برای بررسی آن نشان داده است، هرچند هنوز مشخص نیست که ایران در نهایت آن را خواهد پذیرفت یا خیر.
بر اساس این پیشنهاد، الگوهای جدیدی برای تردد کشتیهایی که از تنگه هرمز—گذرگاهی که معمولاً حدود ۲۰ درصد تجارت نفت جهان از آن انجام میشود—عبور میکنند ایجاد خواهد شد؛ تنگهای که در ساحل شمالی آن ایران و در ساحل جنوبی آن عمان قرار دارد.
هنوز مشخص نیست که این پیشنهاد جدید چگونه به یکی از مهمترین نقاط اختلاف بین دو کشور، خواسته ایران برای دریافت هزینه یا عوارض از کشتیهای عبوری از، پاسخ میدهد؛ موضعی که آمریکا بهشدت با آن مخالفت کرده است.
به گفته مقامهای منطقهای، دیپلماتهای ایرانی همچنین روز جمعه ایدههای جدیدی را برای بازگشایی این آبراه راهبردی و لغو تحریمهای اعمالشده بر صادرات نفت کشورشان ارائه کردند.
تنها چند ساعت پیش از اعلام تصمیم ترامپ، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در تماس تلفنی با رئیسجمهور آمریکا از او خواست از طریق گفتوگو برای کاهش تنشها در منطقه اقدام کند.
به گفته مقامهای آگاه، ولیعهد عربستان همچنین از ترامپ خواست درباره راهبرد آمریکا در قبال ایران و نیز حملات برنامهریزیشده شفافسازی کند.
به گفته افراد مطلع، در پشت صحنه، کشورهای حوزه خلیج فارس از فقدان یک راهبرد روشن از سوی آمریکا ناراضی هستند؛ زیرا ادامه جنگ باعث شده سرزمینهای آنان که میزبان پایگاههای آمریکاست، بارها هدف حملات ایران قرار گیرد. مقامهای مسئول گفتهاند که متحدان عرب حوزه خلیج فارس در هفتههای اخیر از آمریکا درخواست کردهاند سامانهها و موشکهای رهگیر بیشتری برای پدافند هوایی در اختیارشان قرار دهد و همچنین تضمین کُند که اگر درگیریها ادامه یابد، ارتش ایالات متحده همچنان از آنها دفاع خواهد کرد.
روز شنبه، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با همتایان خود در چندین کشور گفتوگو کرد. بر اساس گزارشی که وزارت امور خارجه ایران منتشر کرده است، او به این دیپلماتها گفته است که اگر آمریکا یا اسرائیل حملهای انجام دهند، تهران برای دفاع از خود با قدرت واکنش نشان خواهد داد و واشنگتن مسئول پیامدهای آن خواهد بود.
البته همه کشورهای حوزه خلیج فارس خواهان کاهش تنش نیستند. به گفته مقامهای ارشد منطقه که از این رایزنیها اطلاع دارند، برخی کشورها، از جمله امارات متحده عربی، در روزهای اخیر ترامپ را ترغیب کردهاند که اقدامات قاطعانهتری علیه ایران انجام دهد. این مقامها بر این باور بودهاند که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تا زمانی که آمریکا سطح تنش را افزایش ندهد، کنترل تنگه هرمز را در دست نگیرد و حتی احتمالاً عملیات زمینی را مدنظر قرار ندهد، حاضر به مصالحه نخواهد شد.
در مقابل، عربستان سعودی همواره از کاهش تنش حمایت کرده است. این کشور پیشتر مانع اجرای تلاش نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز شده بود؛ اقدامی که به گسترش شکاف دیپلماتیک میان دو کشور انجامید. ریاض در نهایت از موضع خود عقبنشینی کرد، اما مقامهای آمریکایی در آن زمان گفته بودند که آسیب واردشده به روابط دوجانبه به آسانی قابل جبران نخواهد بود.
در حالی که تشدید تنش از سوی ایالات متحده همچنان یک احتمال به شمار میرود، مقامهای اسرائیلی دریافتهاند که ترامپ ترجیح میدهد به جای بازگشت به یک جنگ تمامعیار، به یکتوافق دست یابد؛ جنگی که به گفته یک منبع مطلع، هزینههای سنگینی را بر کشورهای خاورمیانه تحمیل خواهد کرد.
نتایج نظرسنجیها نشان میدهد که جنگ با ایران در آمریکا بهشدت نامحبوب است و مانعی بر سر راه امیدهای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوامبر محسوب میشود.
وال استریت ژورنال به نقل از یک دیپلمات ایرانی ادعا کرد که مقامهای جمهوری اسلامی از آسیبپذیری سیاسی ترامپ آگاه هستند و در صورت لزوم به دنبال بهرهبرداری از آن خواهند بود. این دیپلمات افزود که اگر تلاشهای دیپلماتیک به شکست بینجامد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نظر دارد حملات پیشدستانهای ترتیب دهد، حتی اگر ایالات متحده آمریکا حملهای انجام ندهد.
دنی سیترینوویچ، مقام پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر ارشد کنونی در مؤسسه مطالعات امنیت ملی در تلآویو، گفت اگرچه اسرائیل در متقاعد کردن ترامپ برای آغاز جنگ در ۲۸ فوریه ــ با وجود هشدارهای کشورهای حوزه خلیج فارس ــ دست بالا را داشت، اما اکنون شرایط کاملاً تغییر کرده است.
او افزود که در حال حاضر کشورهای حوزه خلیج فارس نفوذ بیشتری بر رئیسجمهور دارند، در حالی که نفوذ بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، رو به کاهش است.
وی با اشاره به کشورهای حوزه خلیج فارس مانند عربستان سعودی و قطر گفت: آنها اساساً ثبات را بر هر چیز دیگری ترجیح میدهند.
«همه میدانند اگر زیرساختهای [ایران] هدف حمله قرار بگیرد، ایران نیز زیرساختهای کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد. آنها، بهویژه در میان کشورهای حوزه خلیج فارس، این درک را ایجاد کردهاند که اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بهای بسیار سنگینی باید پرداخت شود.» همچنین بخوانید درخواست ایران از آمریکا در ازای عبور از تنگه هرمز به روایت پولیتیکو | آمریکا خواهان یک راهحل از طریق مذاکره است | ترامپ بنبست کنونی را پذیرفته است نیویورک تایمز: ایده ترامپ برای محاصره دریایی روی ایران جواب نمیدهد | به جای گرفتن کنترل تنگه هرمز، محاصره ممکن است به نفع تهران تمام شود طرح انگلیس و فرانسه برای کنار گذاشتن آمریکا در گشتزنیهای تنگه هرمز | دیلیتلگراف: احتمالا این ماموریت با موافقت تهران انجام خواهد شد | طرحی که ترامپ را خشمگین میکند دو مسیر آمریکا برای اجرای سناریوی محاصره دریایی ایران | ایران چطور هزینه اقتصادی جنگ را بالا خواهد برد؟
