فاطمه صالحی: فضای فعالیت اقتصادی در بهار ۱۴۰۵ نهتنها بهبود پیدا نکرد، بلکه یک گام دیگر از وضعیت مطلوب فاصله گرفته است. تازهترین نتایج پایش ملی محیط کسبوکار که از سوی مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران منتشر شده است، نشان میدهد شاخص ملی محیط کسبوکار در این فصل به 6.23 رسیده است؛ عددی که در مقایسه با 6.20 در زمستان ۱۴۰۴ افزایش یافته و با توجه به ساختار این شاخص، به معنای نامساعدتر شدن محیط فعالیت بنگاههاست. اهمیت این تغییر در آن است که در مقایسه با بهار سال گذشته نیز شاخص از 5.95 به 6.23 رسیده و نشان میدهد دشواری فعالیت اقتصادی در فاصله یک سال تشدید شده است. شاخص پایش محیط کسبوکار آخرینبار در سال ۱۳۹۷ به بالاتر از سطح 6.20 رسیده بود؛ موضوعی که قرار گرفتن شاخص بهار ۱۴۰۵ در سطح 6.23 را از منظر روند تاریخی آن قابلتوجه میکند. همچنین شاخص اثرگذاری جنگ بر کسبوکارها در بهار ۱۴۰۵ به 7.87 رسیده است؛ رقمی که نشان میدهد پیامدهای جنگ در کنار نااطمینانیهای اقتصادی، فشار قابلتوجهی بر فعالیت بنگاهها وارد کرده است.
اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، صرف افزایش شاخص نیست؛ بلکه دلیل این افزایش است. فعالان اقتصادی در بهار امسال با مجموعهای از مشکلات مواجه بودند که بخش مهمی از آنها امکان برنامهریزی را از آنها گرفته است. از این موارد میتوان به نوسان و غیرقابل پیشبینی بودن قیمت مواد اولیه، دشواری دریافت تسهیلات و تغییر قواعد بازی اشاره کرد. زمانی که بنگاه نمیتواند هزینه نهاده خود را پیشبینی کند، دسترسی مطمئنی به منابع مالی ندارد و همزمان از تغییر مقررات نگران است، تصمیمگیری برای تولید، استخدام و سرمایهگذاری نیز بهطور طبیعی کوتاهمدتتر و محافظهکارانهتر میشود. از سوی دیگر، ظرفیت واقعی فعالیت بنگاهها در این دوره تنها ۳۵ درصد گزارش شده است؛ رقمی که فاصله میان «توان بالقوه» اقتصاد و میزان فعالیت واقعی آن را به شکل روشنی نشان میدهد. به بیان دیگر، مساله …
