پایان تصور ارز ارزان
اجرای سیاست جدید بانک مرکزی در روزهای اخیر با برداشتهای متفاوتی در بازار همراه شد. بخشی از فعالان بازار تصور کردند افزایش عرضه اسکناس به معنای بازگشت سیاست ارزپاشی و فروش دلار با نرخهای پایین است؛ روشی که در برخی مقاطع سالهای گذشته برای کنترل قیمت ارز مورد استفاده قرار میگرفت. در این مدل، سیاستگذار ارز را با نرخی پایینتر از قیمت بازار عرضه میکرد و فاصله میان نرخ عرضه و نرخ آزاد، زمینه ایجاد رانت و شکلگیری صف برای دریافت ارز ارزان را فراهم میکرد. این برداشت بهویژه با توجه به اختلاف قابلتوجه میان نرخهای اعلامشده در مرکز مبادله ایران و نرخ بازار آزاد تقویت شد. با این حال، یک نکته مهم در این میان وجود دارد: نرخهای مرکز مبادله که در محاسبات و مقایسههای اخیر مورد استناد قرار گرفتهاند، مربوط به «حواله های ارزی» است و مرکز مبادله ایران از دیماه سال گذشته دیگر «نرخ اسکناس» را اعلام نمیکند. بنابراین نمیتوان نرخ حواله را مبنای مقایسه با قیمت فروش اسکناس دلار در شبکه بانکی قرار داد. در نتیجه، عرضه ۵۰۰میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی به معنای آن نیست که بانک مرکزی دلار را با نرخهای بسیار پایین در اختیار متقاضیان قرار داده است. بررسی قیمتهای اعلامشده در شعب ارزی بانکها و صرافیها در روزهای سهشنبه و چهارشنبه نیز نشان میدهد اسکناس دلار در محدوده ۱۹۵هزار تومان عرضه شده است؛ یعنی نزدیک به سطوح معاملاتی بازار و نه با فاصله قابلتوجه از آن. تفاوت «ارزپاشی» و «عرضه بازارمحور»
تفاوت اصلی سیاست فعلی بانک مرکزی با ارزپاشی سنتی در همین نقطه مشخص میشود. در روش قدیمی، سیاستگذار با تعیین یک نرخ مشخص و پایینتر از قیمت بازار، حجم معینی از ارز را …
