دولت دونالد ترامپ در تازهترین مرحله فشار اقتصادی علیه ایران، هدف خود را نه فقط شرکتها و نهادهای ایرانی، بلکه کشورهایی قرار داده است که به تجارت با تهران ادامه میدهند. ترامپ در ۲۸ مرداد اعلام کرد هر کشوری که به ایران «راه نجات اقتصادی» بدهد، با «پیامدهای اقتصادی بسیار سنگینی» مواجه خواهد شد. او از بانکها، بنگاهها، فرودگاهها، پایانههای انتقالات نقدی، صرافیها، ثبت کشتیها و شرکتهای پوششی بهعنوان مسیرهایی نام برد که واشنگتن قصد دارد آنها را مسدود کند. این تهدید در حالی مطرح میشود که تجارت خارجی ایران پیش از این نیز زیر فشار تحریمها، جنگ و اختلال در مسیرهای تجاری قرار گرفته بود. بر اساس آمارهای نقلشده از گمرک ایران، صادرات غیرنفتی در ۵ ماهه اول سال به حدود ۱۵میلیارد دلار و واردات به ۱۷میلیارد دلار رسیده که نشاندهنده افت ۲۴ درصدی تجارت نسبت به سال قبل است. تشدید فشار بر شرکای تجاری
تغییر مهم در سیاست جدید واشنگتن، انتقال فشار از داخل ایران به شرکای تجاری این کشور است. تحریمهای اولیه عمدتا شرکتها، بانکها، نفتکشها و افراد داخلی را هدف قرار میدهند؛ اما تحریمهای ثانویه با قرار دادن طرفهای مقابل در برابر یک انتخاب دشوار عمل میکنند: ادامه تجارت با ایران و پذیرش محدودیت در دسترسی به نظام مالی آمریکا، یا قطع ارتباط اقتصادی با تهران. اهمیت این سیاست در آن است که ایران همچنان بخش قابلتوجهی از تجارت خود را با کشورهایی انجام میدهد که الزاما با سیاست خارجی آمریکا همراه نیستند. چین، امارات، عراق، هند، ترکیه و روسیه از مهمترین شرکای تجاری ایران هستند. به همین دلیل، موفقیت فشار اقتصادی آمریکا تا حد زیادی به میزان همراهی این کشورها بستگی دارد.
در میان این کشورها، چین اهمیت ویژهای دارد. …
