روزنامه اعتماد نوشت: تفاهمنامه اسلامآباد در شرایطی دشوار، مسیر توقف رویارویی نظامی و حرکت به سوی مذاکره را گشود و مجموعهای از تعهدات متقابل را پیش روی دو طرف قرار داد.
در متن آن، اصولی همچون احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی، خودداری از تهدید و استفاده از زور، آغاز مذاکرات برای توافق نهایی، کاهش محدودیتهای دریایی، تسهیل صادرات نفت و پتروشیمی ایران، آزادسازی برخی داراییهای مسدود شده، بحث درباره تحریمها و حلوفصل مسائل هستهای از مسیر مذاکره پیشبینی شده بود.
مهمتر از همه، دو طرف پذیرفته بودند که اختلافات خود را به جای میدان نظامی، در چارچوب یک فرآیند مذاکرهای دنبال کنند. این دستاورد بزرگ را نمیتوان صرفا یک موفقیت دیپلماتیک معمولی دانست. در شرایطی که منطقه با بیثباتی، ناامنی انرژی، اختلال در تجارت و افزایش هزینههای اقتصادی جنگ روبهرو بود، ایجاد یک چارچوب برای توقف درگیری و بازگشت به میز مذاکره، خود یک دستاورد مهم نه فقط برای دولت پزشکیان بل برای منافع ملی ایران بود.
در این میان، نقش دولت مسعود پزشکیان و دستگاه دیپلماسی کشور در پذیرش مسیر مذاکره و تبدیل یک بحران نظامی به یک چارچوب سیاسی، شایسته توجه است. ارزش یک دولت در سیاست خارجی تنها در تعداد توافقهایی که امضا میکند، نیست، بلکه در توانایی آن برای ایجاد گزینههایی است که کشور را از دوگانه خطرناک «جنگ یا تسلیم» خارج کند. تفاهم اسلامآباد تلاش کرد گزینه سومی را پیش روی ایران قرار دهد: مقاومت همراه با دیپلماسی، بازدارندگی همراه با مذاکره و تامین منافع ملی از مسیر توافق. اما واقعیت امروز این است که آن چارچوب امروز جای خود را به تهدید به تحریمهای بیسابقه ایالات متحده داده است.
مهلت ۶۰ روزه پیشبینی شده در تفاهمنامه در مردادماه به پایان رسید و گزارشهای …
