قیمت طلا امروز




 روزنامه دنیای اقتصاد / ۱ ساعت قبل

انفال و اصلاحات ساختاری در ایران

سرمقاله مورخ ۱۵ مرداد ماه ۱۴۰۵ نشریه دنیای اقتصاد با عنوان بازنگری در حکمرانی دارایی‌های عمومی به قلم آقای دکتر غلامرضا سلامی به درستی به اهمیت انفال در اقتصاد ایران پس از انقلاب اسلامی اشاره داشته و تبعات آن را در حوزه مالیه عمومی یاد‌آوری کرده، نهایتا لزوم ایجاد مالیه واحد و شفاف‌سازی و نظارت بر آن را نتیجه گرفته است.
انفال و اصلاحات ساختاری در ایران
شاید بتوان این را به فال نیک گرفت که دامنه بحث درباره مسائل اقتصاد ایران، از موضوعاتی مانند اندازه دولت و سازوکار قیمت‌ها فراتر رفته و به مسائل عمیق‌تر اقتصاد سیاسی، از جمله نحوه مالکیت، بهره‌برداری و حکمرانی بر دارایی‌های عمومی و منابع طبیعی نیز توجه نشان دهد. این موضوعات، که بخشی از آنها در اصل ۴۵ قانون اساسی نیز مورد اشاره قرار گرفته‌اند، از مسائل مهم و کمتر مورد توجه در اقتصاد ایران هستند و پرداختن به آنها می‌تواند به فهم دقیق‌تر ریشه‌های مسائل ساختاری اقتصاد کشور کمک کند.

بنابراین لازم است بنا به عرف و اخلاق محیط علمی و آکادمیک به پیشینه این بحث اشاره شود. شاید یکی از محدودیت‌های سرمقاله دکتر سلامی این است که اشاره‌ای به مطالعات پژوهشی پیشین در این خصوص نکرده‌اند درحالی‌که کتب و مقالات من در سطح بین‌المللی مرجع اصلی در این مورد محسوب می‌شوند (نگاه کنید به وهابی ۲۰۲۳، ۲۰۲۴، ۲۰۲۵). پیشنهاد یکی کردن مالیه عمومی، شفافیت و اعمال نظارت و کنترل دموکراتیک به صراحت در کارهای مکتوب و مصاحبه‌های مطبوعاتی متعددم از جمله مقاله اخیرم (۲۰۲۵) درباره شوک‌های ارزی واتفال تشریح و مستدل شده است.

البته پیشنهادهای من موارد دیگری را نیز در برمی‌گیرد که مستلزم‌ تغییرات ساختاری بنیادین است از زمره آنان انتقال نفت، دیگر منابع طبیعی و اموال مصادره شده از انفال به دارایی ملی،تغییر مالکیت نهادهای وابسته به انفال و غیره. طبعا مقاله دکتر سلامی فاقد طرح موسع موضوع است ولی در همان مقیاسی که عنوان شده بی‌تردید تکرار مطالبی است که پیش‌تر از جانب من نیز تشریح و توضیح داده شده‌اند.

در زیر پاره‌ای از اسناد قابل استناد را قید می کنم که در آنها معضل دوپارگی دستگاه مالیه عمومی کشور و لزوم یگانه سازی، شفاف‌سازی، نظارت و کنترل دموکراتیک بر آن و نیز دیگر نتایج مترتب بر تسلط انفال در اقتصاد ایران مورد تاکید قرار گرفته است. باشد که در شرایط بحران اقتصادی عمیق کنونی کشور و ناتوانی روزافزون دولت رسمی در پاسخگویی به نیازهای عاجل معیشتی مردم، بحث دارایی‌های حکومتی و در مرکز آن انفال گشوده شود تا ابعاد تغییرات ساختاری که لازمه توسعه اقتصادی و اجتماعی است به آگاهی عمومی رسد.

*  استاد دانشگاه سوربن شمالی

  منابع:

•  Mehrdad Vahabi, ۲۰۲۳, Destructive Coordination, Anfal and Islamic Political Capitalism, A New Reading of Contemporary Iran, Palgrave Macmillan

این کتاب به فارسی ترجمه و در سپتامبر ۲۰۲۵ از جانب ایران آکادمیا انتشار یافت: مهرداد وهابی، هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایه‌داری سیاسی اسلامی، خوانشی نوین از ایران معاصر، ترجمه یپرم‌خان ‌هایریک، انتشارات ایران آکادمیا، سپتامبر.

•  Vahabi, Mehrdad, ۲۰۲۴, Islamic revolution and Anfal. Public Choice. vol. ۲۰۰, Issues ۳-۴, pp. ۳۸۳-۴۰۱.

•  Vahabi, M., ۲۰۲۵, Recurrent exchange rate shocks and Anfal in Iran, Journal of Institutional

Mehrdad Vahabi, Professeur des Université en Economie à l&#۳۹;Université Sorbonne Paris Nord et chercheur à PSL, UMR LEDa CNRS-IRD, Université Dauphine این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد


  انتقال به متن کامل

قطب‌نمای رشد اقتصادی

قطب‌نمای رشد اقتصادی

نگاه جدید و متفاوتی به تجارت بین‌الملل و رشد اقتصادی در حال شکل‌گیری است. این نگاه تجارت را نه یکی از اجزای رشد بلکه هدایت‌کننده آن می‌داند. ریکاردو ‌هاوسمن، استاد اقتصاد دانشگاه‌ هاروارد، در فصل «رشد صادرات‌محور» کتاب اجماع لندن به این سوال پاسخ می‌دهد که نسبت میان رشد اقتصادی و تجارت خارجی چیست؟‌
نفت ونزوئلا در پالایشگاه‌های آمریکا

نفت ونزوئلا در پالایشگاه‌های آمریکا

دنیای اقتصاد: معاون وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد اکنون نزدیک به نیمی از تولید نفت ونزوئلا به پالایشگاه‌های آمریکایی صادر می‌شود؛ پالایشگاه‌هایی که به‌طور خاص برای پردازش همین نوع نفت خام سنگین طراحی شده‌اند.
صادرات ایران به قطر به روال عادی بازگشت

صادرات ایران به قطر به روال عادی بازگشت

رئیس اتاق مشترک ایران و قطر از ازسرگیری صادرات به قطر پس از محدودیت‌های ایجاد شده در جریان جنگ خبر داد و گفت: فعالیت گمرک الرویس قطر مجدد آغاز شده است.
ردیابی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در جنگ

ردیابی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در جنگ

یکی از جملاتی که در محافل عمومی و خصوصی و عامیانه و تخصصی بسیار شنیده می‌شود، این است که «سرمایه ترسو است» یا «تا وقتی که امنیت برقرار نباشد، سرمایه نمی‌آید».
امپراتوری بیت‌کوینی متاپلنت در آمریکا

امپراتوری بیت‌کوینی متاپلنت در آمریکا

شرکت ژاپنی «متاپلنت»، یکی از بزرگ‌ترین دارندگان شرکتی بیت‌کوین در جهان، با انتقال ۲۱۰۰ بیت‌کوین به ارزش حدود ۱۳۲.۱ میلیون دلار به شرکتی فعال در بازار نزدک آمریکا، حضور خود را در بازار سرمایه این کشور گسترش می‌دهد.
قیمت انواع برنج هاشمی ۲۸ مرداد ۱۴۰۵+ جدول

قیمت انواع برنج هاشمی ۲۸ مرداد ۱۴۰۵+ جدول

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، بازار برنج هاشمی در مردادماه ۱۴۰۵ روزهای آرامی را پشت سر می‌گذارد؛ بازاری که اگرچه با تغییرات قیمتی همراه بوده، اما این نوسان‌ها د...
گزارش مجمع اسیاتک ۱۴۰۵ | انتقاد سهامداران از سود تقسیمی و بازدهی سهم؛ سود نقدی اسیاتک چقدر شد؟

گزارش مجمع اسیاتک ۱۴۰۵ | انتقاد سهامداران از سود تقسیمی و بازدهی سهم؛ سود نقدی اسیاتک چقدر شد؟

مجمع عمومی عادی به‌طور فوق‌العاده شرکت انتقال داده‌های آسیاتک با نماد «آسیاتک» با حضور بیش از ۶۳ درصد سهامداران برگزار شد. گزارش نبض بورس از این مجمع را بخوا...
اوراق درآمدی؛ ابزار جدید برای شهرداری‌ها

اوراق درآمدی؛ ابزار جدید برای شهرداری‌ها

فشارهای مالی ناشی از توسعه شهری، بازسازی زیرساخت‌ها و محدودیت منابع درآمدی، شهرداری‌ها را به سمت استفاده از ابزارهای نوین تامین مالی سوق داده است. درحالی‌که اوراق مشارکت شهری طی سال‌های گذشته به‌عنوان ابزار اصلی تامین مالی پروژه‌ها مورد استفاده قرار گرفته، وابستگی بازپرداخت آن به اعتبار عمومی شهرداری‌ها، محدودیت‌هایی ایجاد کرده است.
قطب‌نمای رشد اقتصادی

قطب‌نمای رشد اقتصادی

نگاه جدید و متفاوتی به تجارت بین‌الملل و رشد اقتصادی در حال شکل‌گیری است. این نگاه تجارت را نه یکی از اجزای رشد بلکه هدایت‌کننده آن می‌داند. ریکاردو ‌هاوسمن، استاد اقتصاد دانشگاه‌ هاروارد، در فصل «رشد صادرات‌محور» کتاب اجماع لندن به این سوال پاسخ می‌دهد که نسبت میان رشد اقتصادی و تجارت خارجی چیست؟‌

نفت ونزوئلا در پالایشگاه‌های آمریکا

نفت ونزوئلا در پالایشگاه‌های آمریکا

دنیای اقتصاد: معاون وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد اکنون نزدیک به نیمی از تولید نفت ونزوئلا به پالایشگاه‌های آمریکایی صادر می‌شود؛ پالایشگاه‌هایی که به‌طور خاص برای پردازش همین نوع نفت خام سنگین طراحی شده‌اند.

صادرات ایران به قطر به روال عادی بازگشت

صادرات ایران به قطر به روال عادی بازگشت

رئیس اتاق مشترک ایران و قطر از ازسرگیری صادرات به قطر پس از محدودیت‌های ایجاد شده در جریان جنگ خبر داد و گفت: فعالیت گمرک الرویس قطر مجدد آغاز شده است.

ردیابی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در جنگ

ردیابی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در جنگ

یکی از جملاتی که در محافل عمومی و خصوصی و عامیانه و تخصصی بسیار شنیده می‌شود، این است که «سرمایه ترسو است» یا «تا وقتی که امنیت برقرار نباشد، سرمایه نمی‌آید».

امپراتوری بیت‌کوینی متاپلنت در آمریکا

امپراتوری بیت‌کوینی متاپلنت در آمریکا

شرکت ژاپنی «متاپلنت»، یکی از بزرگ‌ترین دارندگان شرکتی بیت‌کوین در جهان، با انتقال ۲۱۰۰ بیت‌کوین به ارزش حدود ۱۳۲.۱ میلیون دلار به شرکتی فعال در بازار نزدک آمریکا، حضور خود را در بازار سرمایه این کشور گسترش می‌دهد.

قیمت انواع برنج هاشمی ۲۸ مرداد ۱۴۰۵+ جدول

قیمت انواع برنج هاشمی ۲۸ مرداد ۱۴۰۵+ جدول

گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، بازار برنج هاشمی در مردادماه ۱۴۰۵ روزهای آرامی را پشت سر می‌گذارد؛ بازاری که اگرچه با تغییرات قیمتی همراه بوده، اما این نوسان‌ها د...

گزارش مجمع اسیاتک ۱۴۰۵ | انتقاد سهامداران از سود تقسیمی و بازدهی سهم؛ سود نقدی اسیاتک چقدر شد؟

گزارش مجمع اسیاتک ۱۴۰۵ | انتقاد سهامداران از سود تقسیمی و بازدهی سهم؛ سود نقدی اسیاتک چقدر شد؟

مجمع عمومی عادی به‌طور فوق‌العاده شرکت انتقال داده‌های آسیاتک با نماد «آسیاتک» با حضور بیش از ۶۳ درصد سهامداران برگزار شد. گزارش نبض بورس از این مجمع را بخوا...

اوراق درآمدی؛ ابزار جدید برای شهرداری‌ها

اوراق درآمدی؛ ابزار جدید برای شهرداری‌ها

فشارهای مالی ناشی از توسعه شهری، بازسازی زیرساخت‌ها و محدودیت منابع درآمدی، شهرداری‌ها را به سمت استفاده از ابزارهای نوین تامین مالی سوق داده است. درحالی‌که اوراق مشارکت شهری طی سال‌های گذشته به‌عنوان ابزار اصلی تامین مالی پروژه‌ها مورد استفاده قرار گرفته، وابستگی بازپرداخت آن به اعتبار عمومی شهرداری‌ها، محدودیت‌هایی ایجاد کرده است.