فرید قدیری: رشد محسوس نرخ بهره بانکی در برخی بانکها برای دستهای از سپردهگذاران از یکسو و صعود نرخ سود در لندتکها به حداقل ۴۵ درصد از سویدیگر، یک سمت از ذینفعان بازار اجاره مسکن را با مطالبه «تعدیل نرخ تبدیل رهن به اجاره» روبهرو کرده است. در بازار اجارهنشینها، یک نرخ سنتی برای تبدیل رهن به اجاره یا برعکس وجود دارد که دستکم دو دهه از ایستایی آن در معاملات اجاره آپارتمان در تهران و خیلی از شهرهای کشور میگذرد. نرخ تبدیل رهن به اجاره، ماهانه ۳درصد و به تبع، برای یکسال قرارداد اجاره مسکن، ۳۶درصد محاسبه میشود. در عین حال، برای تبدیل اجاره به پولپویش نیز از همین فرمول استفاده میشود.
سال گذشته به موازات رشد بازدهی در برخی بازارها، زمزمههایی در بازار اجاره به نقل از مستاجرها برای افزایش نرخ تبدیل پولپیش به اجارهماهانه شنیده شد و امسال نیز با توجه به اینکه نرخ سود سپردهبانکی به شکل غیررسمی در برخی بانکها برای سپردههای بالای یک و دومیلیارد تومان، از حدود ۲۲درصد اسمی به حداقل ۳۰ تا ۳۵درصد افزایش پیدا کرده، «تقاضا از سمت مستاجرها برای افزایش نرخ تبدیل رهن به اجاره» به صورت محسوس زیاد شده است.
این مطالبه در شرایطی مطرح است که سمت مقابل در معاملات اجاره، یعنی موجرها اغلب تمایل به «دریافت پولپیش بیشتر و اجاره ماهانه کمتر» دارند. مستاجرها برای آنکه «وزن بالای رهن» را بپذیرند، توقع دارند نرخهای سود امروزی بازارهای مختلف دارایی و سرمایهگذاری را در قراردادشان با صاحبخانه ببیند؛ به این معنا که نرخ قدیمی تبدیل یا همان «هر یکمیلیارد تومان پولپیش معادل ۳۰میلیون تومان اجاره ماهانه»، افزایش یابد. این مطالبه از سمت مستاجرها با توجه به شرایط فعلی وزن رهن و همچنین وزن اجاره ماهانه، در صورت تحقق باعث میشود آنها پولپیش کمتری بپردازند. راز مقاومت نرخ تبدیل رهن و اجاره
بازار اجارهنشینی اما نسبت به …
