آنکارا به دنبال بازدارندگی در برابر تل‌آویو

سرویس جهان مشرق - در روزهای اخیر، جنگنده‌های اسرائیلی پایگاه هوایی ابوالظهور در ادلب سوریه را هدف قرار دادند. این حمله که به گفته مقامات اسرائیلی هشداری مستقیم به ترکیه و رجب طیب اردوغان بود، بار دیگر واقعیت تلخ معادلات منطقه را آشکار کرد: قدرتی که امروز در سوریه اعمال نفوذ نظامی می‌کند، نه آنکارا بلکه تل‌آویو است.

این رویداد نقطه اوج مسیر پرپیچ‌وخمی است که ترکیه با امید تسلط بر سوریه پس از سقوط بشار اسد آغاز کرد، اما در نهایت به نفع اسرائیل تمام شد. سقوط حکومت اسد در آذر ۱۴۰۳ (دسامبر ۲۰۲۴) نقطه عطفی در تاریخ معاصر سوریه بود. احمد الشرع (ابومحمد الجولانی سابق، رهبر سابق هیئت تحریرالشام) به قدرت رسید.

ترکیه که سال‌ها از تروریست‌های مخالف اسد حمایت کرده بود، این تحول را فرصتی طلایی برای تبدیل شدن به قدرت مسلط در سوریه دید. آنکارا با پشتیبانی نظامی، آموزشی، لجستیکی و سیاسی گسترده، الشرع را در تثبیت قدرت یاری کرد. همکاری‌های نظامی، بازسازی زیرساخت‌ها، توافق‌های انرژی و معدنی (از جمله فسفات و اکتشاف نفت و گاز) و حضور مشاوران ترک در نهادهای سوری، همگی نشان از طرح بلندپروازانه اردوغان برای نفوذ عمیق در دمشق داشت.

این حمایت در حالی صورت گرفت که محور مقاومت، به رهبری ایران، سال‌ها برای حفظ سوریه به‌عنوان عمق استراتژیک خود هزینه انسانی و مادی قابل توجهی پرداخته و آنکارا در جنگ نیابتی در سوریه، شکست داده بود.

حمایت ترکیه از نیروهای تروریستی مخالف اسد بر علیه ایران و حزب‌الله دقیقا در زمانی که محور مقاومت مشغول نبرد با رژیم صهیونیستی بود، از سوی تهران و محور مقاومت خیانتی واضح و غیر قابل کتمان از سوی آنکارا ثبت شد که در زمان مناسب، نیازمند پاسخی واضح است.

ترکیه با تقویت الشرع، عملاً مسیر را برای تضعیف حضور ایران، حزب‌الله و نیروهای مقاومت در سوریه هموار کرد. عملیات‌های امنیتی رژیم فعلی دمشق علیه نیروهای مقاومت و تلاش برای قطع مسیرهای انتقال سلاح به لبنان، بخشی از این واقعیت جدید بود.

ترکیه امیدوار بود با این سرمایه‌گذاری، سوریه را به حوزه نفوذ انحصاری خود تبدیل کند: کنترل مرزها، مهار کردها، بازگشت پناهجویان و ایجاد کریدورهای اقتصادی. با این حال، محاسبات آنکارا یک عامل کلیدی را نادیده گرفت: اسرائیل.

از همان روزهای پس از سقوط اسد، رژیم صهیونیستی با سرعت عمل کرد. ارتش اسرائیل وارد منطقه حائل جولان شد، مواضع نظامی حکومت اسد را منهدم کرد و حضور زمینی خود را در جنوب سوریه (درعا و قنیطره) گسترش داد. صدها عملیات، نفوذ زمینی، ایجاد نقاط بازرسی و حملات هوایی مستمر در بیش از یک نیم سال گذشته، نشان‌دهنده اراده تل‌آویو برای تحمیل نظم امنیتی خود بر سوریه جدید بود.

تل‌آویو اعلام کرد اجازه نمی‌دهد هیچ تهدیدی از خاک سوریه متوجه امنیتش شود و «وضعیت موجود امنیتی» را حفظ خواهد کرد. حمله به پایگاه ابوالظهور در روزهای گذشته، دقیقاً در همین چارچوب رخ داد. تل‌آویو مدعی شد سوریه در آستانه نقض توافق ضمنی امنیتی با اجازه استقرار نیروهای ترک در این پایگاه نزدیک حلب است. بنیامین نتانیاهو صراحتاً گفت پیام هشدار به ترکیه داده شده بود و چون شنیده نشد، «واضح‌تر» منتقل شد.

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی نیز اردوغان را به «ماجراجویی‌های خطرناک» متهم کرد. دمشق و آنکارا هر دو مسئله استقرار نظامی ترک را رد کردند و آن را بهانه‌ای برای تجاوز رژیم صهیونیستی دانستند، اما واقعیت میدانی تغییر نکرد: اسرائیل بدون هماهنگی با ترکیه و حتی با انتقاد موقت واشنگتن، در عمق خاک سوریه عملیات نظامی انجام داد.

این رویداد نشان داد که نفوذ ترکیه، هرچند در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی در حکومت شکست خورده جولانی قابل توجه است، اما در برابر اراده نظامی اسرائیل محدود مانده است. ترکیه می‌تواند وزیر انرژی‌اش را به دمشق بفرستد، توافق‌های معدنی امضا کند و به آموزش نیروهای سوری کمک کند، اما وقتی پای استقرار نظامی یا بازسازی قابلیت‌های هوایی سوریه در میان باشد، اسرائیل خط قرمز می‌کشد و آن را با بمب اجرا می‌کند.

حمایت ترکیه از الشرع که به‌عنوان جایگزینی برای نفوذ ایران معرفی می‌شد، عملاً فضای بیشتری برای مانور رژیم صهیونیستی ایجاد کرد. با تضعیف محور مقاومت در سوریه به دلیل خیانت آنکارا و با حضور گسترده اشغالگران صهیونیست در جنوب، سوریه به عرصه رقابت ترکیه-اسرائیل تبدیل شده است، عرصه‌ای که تاکنون بازنده بی چون و چرای آن، اردوغان بوده است.

اسرائیل اکنون نه‌تنها در جولان و جنوب سوریه حضور نظامی دارد، بلکه قادر است در شمال نیز پیام بازدارندگی به آنکارا ارسال کند. ترکیه که با امید «قدرت مسلط» وارد این بازی شد، اکنون با واقعیت دیگری روبه‌روست: الشرع ممکن است شریک آنکارا باشد، اما قدرت واقعی که قواعد بازی نظامی را تعیین می‌کند، تل‌آویو است.

خیانت (از منظر محور مقاومت) به متحدان سابق، نه به تثبیت هژمونی ترکیه، بلکه به تثبیت آزادی عمل اسرائیل منجر شد. سوریه پس از اسد، به‌جای تبدیل شدن به حوزه نفوذ انحصاری آنکارا، به میدانی تبدیل شده که در آن رژیم صهیونیستی با ابزار نظامی، خطوط قرمز خود را تحمیل می‌کند و ترکیه را مجبور به پذیرش محدودیت‌ها می‌سازد.

این تحولات درس روشنی برای بازیگران منطقه دارد: در منطقه غرب آسیا، محاسبات کوتاه‌مدت و امید به پر کردن خلأ قدرت بدون در نظر گرفتن موازنه واقعی نیروها، خصوصا ایران و محور مقاومت، اغلب به نتایجی خلاف انتظار می‌انجامد.

ترکیه با تقویت الشرع، یکی از ارکان محور مقاومت را تضعیف کرد، اما خود نیز در برابر قدرت‌نمایی رژیم صهیونیستی به شدت محدود شد. امروز کسی که بیش از دیگران در سوریه اعمال قدرت نظامی می‌کند، نه اردوغان و نه الشرع، بلکه اسرائیل است. خیانت به محور مقاومت، در نهایت به نفع رقیب اصلی ترکیه تمام شد و اکنون آنکارا نیز خطر تجاوز و اقدام صهیونیست‌ها علیه خود را احساس می‌کند.

جوان آنلاین: مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه با صدور بیانیه‌ای در واکنش به اظهارات دفتر بنیامین نتانیاهو علیه «رجب طیب اردوغان» تأکید کرد: این اظهارات باطل و شرم‌آور، فاقد حقایق تاریخی و جدیت سیاسی است و نشان‌دهنده بن‌بست و ناتوانی دولتی است که از پیامدهای جنایت جنگی و جنایات علیه بشریت فرار می کند.

در این بیانیه آمده است: «سیاست سخیف» کابینه نتانیاهو که با هدف دست آوردهای انتخاباتی دنبال می‌شود، هیچ بازتابی در جامعه جهانی و منطقه ندارد.

مرکز ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه افزود: اظهارات نامناسب رژیمی که منتظر حضور در مراجع عدالت بین‌المللی به خاطر نسل‌کشی است، تنها نشان‌دهنده خشم و عصبانیت آنان از مواضع قاطع ترکیه است.

این نهاد همچنین نسبت به تلاش کابینه صهیونیستی برای معرفی ترکیه به عنوان «تهدید جدید» هشدار داد و تصریح کرد که تنش‌آفرینی برای رقابت‌های سیاسی در داخل سرزمین های اشغالی، خطرات جدی برای صلح و استقرار منطقه‌ و جهان به همراه دارد.

رئیس پارلمان ترکیه: نتانیاهو نمی‌تواند جنایات خود را پنهان کند

از سوی دیگر، هم‌زمان «نعمان کورتولموش» رئیس پارلمان ترکیه نیز در حساب کاربری خود در یکی از شبکه های اجتماعی تأکید کرد: نتانیاهو به عنوان عامل اصلی نسل‌کشی در نوار غزه، هرگز نمی‌تواند با اتهام‌زنی به ترکیه و رئیس‌جمهور آن بر جنایات خود سرپوش گذاشته یا از مسئولیت وحشیگری ثبت‌شده در تاریخ فرار کند.

کورتولموش اظهارات دفتر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را «وقاحت‌آمیز» خواند و افزود: این باندهای صهیونیستی هیچ ارزش و اعتباری نزد ما ندارند.

وی در پایان توئیت خود نوشت: دیر یا زود نتانیاهو و کابینه‌اش در دادگاه بین‌المللی محاکمه خواهند شد.

این موضع گیری به دنبال انتشار بیانیه ای از سوی دفتر نخست وزیر رژیم اسرائیل صورت می گیرد.

دفتر نخست وزیر اسرائیل، در واکنش به صدور حکم جلب صادر شده برای نتانیاهو در ترکیه مدعی شد: رجب طیب اردوغان به دنبال گسترش تجاوز خود علیه اسرائیل از طریق سوریه است و اسرائیل این را تحمل نخواهد کرد.

در بیانیه دفتر نتانیاهو در این خصوص آمده است: تلاش شرم‌آور اردوغان برای ارعاب سران سیاسی و نظامی اسرائیل نتیجه‌ای نخواهد داشت. اسرائیل به اقدام قاطع خود علیه تلاش‌های ترکیه برای بی ‌ثبات‌ کردن منطقه و هرگونه تهدید علیه امنیت خود ادامه خواهد داد.

در بخش دیگری از این بیانیه ادعا شده است: اردوغان یک دیکتاتور یهودستیز است که کردها را قتل عام کرد، به عناصر حماس پناه می‌دهد، نیمی از قبرس را اشغال و تعداد بی‌سابقه‌ای از روزنامه‌نگاران و سیاستمداران مخالف خود را زندانی کرده است. وی اکنون به دنبال گسترش دامنه تجاوز خود علیه اسرائیل به سوریه است و اسرائیل این مسئله را تحمل نخواهد کرد.

این موضع‌گیری تند دفتر نتانیاهو علیه ترکیه در حالی مطرح می شود که دولت آنکارا از پلیس بین الملل (اینترپل) درخواست کرد تا نخست وزیر رژیم صهیونیستی را بازداشت کند.

آکین گورلک، وزیر دادگستری ترکیه اعلام کرد که این کشور به دلیل پیگرد قضایی جاری علیه نتانیاهو به علت نسل‌کشی، خواستار صدور «اعلان قرمز» (Red Notice) اینترپل برای وی شده است.

گزارش لحظه ای از «نبرد هرمز» در حال به روز رسانی... ۳:۴۴» ادعاهای تکراری ترامپ: تنگه هرمز را قلمرو آمریکا می‌دانم

ادعای ترامپ درباره ایران:

«من در حال حاضر تنگه هرمز را قلمرو آمریکا می‌دانم.

این یک قلمرو آمریکایی است.» ۳:۳۰» ترامپ: اگر در انتخابات میان‌دوره‌ای شکست بخوریم، من استیضاح خواهم شد

ترامپ گفت:

«اگر در انتخابات میان‌دوره‌ای شکست بخوریم، من استیضاح خواهم شد.

آنها من را استیضاح خواهند کرد. اصلاً نمی‌دانند چرا.» ۳:۱۳» وال استریت ژورنال: وزیر ارتش آمریکا که متحد ونس است، تا پایان سال کناره‌گیری می‌کند

وال استریت ژورنال نوشت:

دَن دریِسکال، وزیر ارتش آمریکا، انتظار می‌رود تا پایان سال از سمت خود کناره‌گیری کند؛ این تصمیم پس از ماه‌ها تنش با پیت هگست، وزیر دفاع، مطرح شده است.

کناره‌گیری او شکاف رهبری در ارتش آمریکا را عمیق‌تر خواهد کرد؛ ارتش در حال حاضر نیز پس از برکناری ژنرال رَندی جورج در آوریل، فاقد یک رئیس ستاد ارتش است که تأییدیه سنا را داشته باشد.

دریسکال، که از متحدان جی‌دی ونس و از نیرو‌های سابق رنجر ارتش است، در طول ۱۸ ماه حضورش در این سمت بر نوسازی ارتش، استفاده از فناوری‌های تجاری و بهره‌گیری از درس‌های جنگ اوکراین تأکید داشت. ۳:۰۷» ادعای ترامپ: ایرانی‌ها هنوز برای یک توافق درست و مناسب آماده نیستند؛ من فقط توافق‌های خوب انجام می‌دهم

خبرنگاری از ترامپ پرسید: درباره روی آوردن ایران به جنگ اقتصادی؛ آیا این نشان می‌دهد که گزینه‌های نظامی آمریکا محدود شده است؟

ترامپ در پاسخ ادعا کرد: نه، اصلاً. این‌طور نیست. یعنی داریم می‌بینیم چه اتفاقی می‌افتد.

ترامپ درباره ایران همچنین مدعی شد: «آن‌ها خیلی دوست دارند به توافق برسند، اما به نظر من هنوز آماده نیستند که توافق درست و مناسبی را انجام دهند.»

او ادعا کرد: «من فقط توافق‌های خوب انجام می‌دهم.» ۲۳:۵۹» سردار وحیدی: در این مقطع حساس و سرنوشت‌ساز تداوم پرشتاب راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی ضرورت دارد

سرلشکر وحیدی، فرمانده کل سپاه با صدور پیامی فرا رسیدن ۳۱ مرداد ماه «روز صنعت دفاعی کشور» را به سرتیپ پاسدار سید مجید ابن الرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران تبریک گفت.

در این پیام‌آمده است: در چنین مقطع حساس و سرنوشت‌سازی، تداوم پرشتاب راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی به عنوان تنها راهکار هوشمندانه ضرورت دارد.

در بخش دیگری از این پیام آمده است: قدرت‌افزایی در تولید محصولات صنعت دفاعی و نظامی ادامه خواهد یافت تا ایران اسلامی به جایگاه حقیقی خود به عنوان قدرتی بی‌بدیل در هندسه نظم نوین جهانی دست یابد.