محمدحسین حسینی: ایران در مقطعی با ورود نسل پرجمعیت دهه ۶۰ به سن کار و ازدواج، از یک ظرفیت جمعیتی کمسابقه برخوردار شد، اما این ظرفیت به افزایش پایدار ازدواج و فرزندآوری در دهههای بعد، تبدیل نشد. به باور کارشناسان، اگر شرایط کشور در سه حوزه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی برای متولدین دهه 60 مساعد بود، احتمال وقوع رشد قابلتوجهی در ازدواج و باروری وجود داشت. با این حال طی دهههای اخیر سه ضلع این مثلث با چالشهای محسوسی روبهرو بوده و رشد متناسبی در جمعیت و باروری محقق نشده است. بنابراین با تداوم این روند، انتظار میرود که در دهههای آینده تعداد ازدواجها و نرخ باروری به کاهش خود ادامه دهد. «دنیای اقتصاد» در گفتوگو با زهرا افشاری، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا و نادر مطیع حقشناس، استادیار جمعیتشناسی موسسه تحقیقات جمعیت، به آسیبشناسی ازدواج در بین دهه شصتیها پرداخت.
در ادبیات علوم اجتماعی، پنجره جمعیتی به نسبت بالای جمعیت در سن کار نسبت به کودکان و سالمندان اشاره دارد و با جمعیت در سن ازدواج یکسان نیست. نسل پرجمعیت دهه ۶۰، تقریبا از اوایل دهه ۱۳۸۰ وارد سن اشتغال و سپس سن ازدواج شدند و پنجره جمعیتی مذکور تا سال 1430 باز خواهد بود؛ زیرا این نسل تا این سال، در سن کار باقی خواهند ماند. با این حال طی سالهای گذشته بهدلیل بیکاری، تحریمها و استفاده ناکافی از ظرفیت اشتغال، مزیتهای بالقوه پنجره جمعیتی بالفعل نشده است. در سالهای آینده نیز کاهش سهم جمعیت جوان، زنگ خطری برای ازدواج محسوب میشود. افزایش جمعیت در سن ازدواج تنها در صورت ثبات احتمال ازدواج و زمانبندی آن، به افزایش تشکیل خانواده منجر میشود.
با توجه به روند جمعیتی حال حاضر، به نظر میرسد ایران در سالهای آینده بهتدریج از مرحله برخورداری از جمعیت جوان و پرشمار به سمت …
