موقعیت زمین، مساحت، سن بنا و امکانات ساختمان، معیارهای شناختهشدهٔ قیمتگذاری مسکن در منطقه یک تهران هستند. اما این معیارها بهتنهایی توضیح نمیدهند چرا دو آپارتمان هممتراژ و همسن در یک محله، گاهی با فاصلهٔ قیمتی محسوسی به فروش میرسند.
بخشی از این فاصله قیمت، به گفتهٔ کارشناسان ارزشگذاری ملک، ریشه در کیفیت طراحی دارد؛ نه در گرانسازی نما یا استفادهٔ نمایشی از مصالح، بلکه در پلان، نورگیری، چشمانداز، حریم خصوصی و هزینهٔ نگهداری ساختمان پنهان شده است. معمار مشهور یا معماری ارزشآفرین؟
در محلههایی مثل نیاوران، فرمانیه، زعفرانیه و ولنجک، آنچه بیش از هر عامل دیگری قیمت مسکن را تعیین میکند، قیمت زمین، موقعیت محله، وضعیت سند، عرضگذر، دسترسی و شرایط عمومی بازار تاثیر گذار هستند. انتخاب یک معمار خاص، بهتنهایی و با درصدی ثابت، قیمت و کیفیت ساختمان را بالا نمیبرد. اما هرچه زمین گرانتر باشد، هزینهٔ یک تصمیم اشتباه در طراحی هم سنگینتر میشود. یک پلان ناکارآمد یا جانمایی نادرست میتواند بخشی از ظرفیت اقتصادی زمینی چند دهمیلیاردی تومانی را برای همیشه از بین ببرد.
پژوهشهای بینالمللی نیز رابطه بین طراحی و قیمت ملک را تایید میکنند، هرچند نتایجشان یکدست نیست. ونچی لیائو، کسن جینگ و ریچل لی در بررسی پروژههای مسکونی سنگاپور نشان دادند دریافت جایزهٔ معماری، با افزایش متوسط ۵.۴درصدی ارزش واحدهای همان پروژه همراه بوده است. نکتهٔ مهم این پژوهش این است که بخشی از این افزایش قیمت را باید به شهرت و اعتبار ناشی از جایزه نسبت داد، نه صرفاً زیبایی ذاتی بنا.
گابریل آللفت و الکساندرا ماسترو هم در مطالعهای دربارهٔ ساختمانهای فرانک لوید رایت در اوکپارک آمریکا به اثر مثبت معماری شاخص بر ارزش املاک …
