از حق انتخاب تا نوآوری؛ هزینه‌های پنهان انحصار در اقتصاد دیجیتال

رقابت، یکی از پایه‌های کارآمدی بازار است. زمانی که چند بازیگر برای جذب مشتری و حفظ سهم بازار با یکدیگر رقابت می‌کنند، طبیعتا کیفیت خدمات، بهره‌وری و توان پاسخ‌گویی به نیازهای بازار هم تقویت می‌شود. در مقابل، تمرکز و انحصار می‌تواند این فشار رقابتی را تضعیف کند و در نتیجه، بهره‌وری و کارآمدی بازار را کاهش دهد. از همین منظر است که وجود نهادهایی برای حفظ رقابت و مقابله با رویه‌های مخل آن اهمیت پیدا می‌کند. اقتصاد دیجیتال؛ بازاری که باید دقیق‌تر رصد شود

بازارهای دیجیتال ویژگی‌های متفاوتی دارند. یک بنگاه ممکن است همزمان در چند بازار مرتبط فعالیت کند و رفتار آن در یک بخش بر بخش‌های دیگر اثر بگذارد. به همین دلیل، تشخیص وضعیت رقابتی صرفا با نگاه کردن به تعداد کاربران یا سهم بازار یک شرکت ممکن نیست.

برای ارزیابی وضعیت رقابتی، ابتدا باید محدوده و مختصات بازار مشخص شود. این موضوع در اقتصاد دیجیتال اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ساختار بازارها سریع تغییر می‌کند و ارتباط میان بخش‌های مختلف نیز پیچیده‌تر می‌شود. در نتیجه، بررسی این بازارها به داده‌های قابل اتکا، ابزارهای دقیق و روش‌های روزآمد نیاز دارد.

سرعت تحولات دیجیتال نیز ضرورت رصد مستمر بازار و رفتار بنگاه‌ها را افزایش داده است. رشد سریع این بازارها به این معنا نیست که تشخیص وضعیت رقابتی دشوارتر شده، بلکه اهمیت دقت و به‌روز بودن نظارت را بیشتر کرده است. در بازارهای نوپا، زمان‌بندی نظارت اهمیت دارد

بازار خرید اعتباری یا BNPL یکی از بازارهای نوظهور اقتصاد دیجیتال است. در این حوزه، رویکرد نظارتی می‌تواند هم پیشینی و هم پسینی باشد. در مورد BNPL، رویکرد شورای رقابت به عنوان تنها نهاد تخصصی و فراقوه‌ای مقابله با انحصار، بیشتر بر نظارت پسینی استوار بوده؛ یعنی ابتدا نشانه‌هایی از یک رویه ضد …