دکتر علی فرحبخش؛ اقتصاددان در سرمقاله امروز دنبای اقتصاد نوشت؛ تورم مزمن ایران تنها با رشد نقدینگی و سیاستهای پولی انبساطی توضیح داده نمیشود؛ شوکهای عرضه مانند تحریم، جهش نرخ ارز، افزایش هزینه تولید، محدودیتهای تجاری و افت ظرفیت تولید نیز در سالهای اخیر نقشی همسنگ یا بیشتر داشتهاند.
تورم از فشار تقاضا، هنگامی که تقاضا از ظرفیت تولید فراتر رود و فشار هزینه، در نتیجه افزایش هزینه نهادهها، انرژی، حملونقل، دستمزد یا کاهش عرضه، شکل میگیرد و تورم ایران ترکیبی از این دو است.
تحریمها هزینه واردات مواد اولیه، ماشینآلات، خدمات مالی، بیمه و حملونقل را افزایش میدهند. جهش ارزی نیز هزینه تولید داخلی و کالاهای وارداتی را بالا میبرد و از طریق افزایش هزینهفرصت صادرات، عرضه داخلی برخی کالاها را کاهش داده یا قیمت آنها را افزایش میدهد.
تجربه بحران انرژی دهه ۱۹۷۰، ترکیه، آرژانتین و اروپا پس از کرونا و جنگ اوکراین نیز نقش شوکهای عرضه را نشان میدهد. …
