در چنین فضایی، صادرات مواد معدنی و محصولات زنجیره آهن و فولاد نیز از این قاعده مستثنی نیست. برخلاف تصور رایج، تجارت این محصولات تنها به استخراج، تولید و حمل محدود نمیشود، بلکه بخش اصلی آن در حوزه هماهنگیهای اطلاعاتی، مالی و قراردادی شکل میگیرد. امروز تقریبا تمام مراحل تجارت، از مذاکره اولیه با خریدار خارجی گرفته تا تبادل پیشنویس قرارداد، ارسال اسناد، هماهنگی با شرکتهای حملونقل، بیمه، پرداختها، ارتباط با صرافیها و مدیریت تعهدات قراردادی، از طریق اینترنت انجام میشود. به بیان دیگر، اینترنت نه یک ابزار جانبی، بلکه بستر اصلی تجارت است؛ در چنین شرایطی، قطعی اینترنت به معنای قطع شریان حیاتی صادرات است. وقتی ارتباط دیجیتال مختل میشود، فعال اقتصادی نهتنها امکان مذاکره و عقد قرارداد جدید را از دست میدهد، بلکه حتی در انجام تعهدات قبلی نیز با مشکل مواجه میشود. ارسال اسناد حمل متوقف میشود، هماهنگی با خطوط کشتیرانی دچار اختلال میشود، پاسخ به پیامهای خریداران به تعویق میافتد و پیگیری پرداختها ناممکن میشود. مجموعه این عوامل، صادرات را نه صرفا کند، بلکه در عمل متوقف میکند.
این مساله در اقتصاد ایران، بهدلیل شرایط تحریمی، ابعاد پیچیدهتر و آثار مخربتری پیدا میکند. در بسیاری از کشورها، حتی در صورت بروز اختلال اینترنت، فعالان اقتصادی همچنان به شبکه بانکی بینالمللی، سامانههای مالی رسمی و سازوکارهای شفاف نقلوانتقال پول دسترسی دارند. اما در ایران، بهدلیل محدودیتهای بانکی و قطع ارتباط با شبکههای رسمی مالی جهانی، بخش بزرگی از تجارت خارجی از طریق مسیرهای غیررسمی، صرافیها و شبکههای ارتباطی جایگزین انجام میشود؛ شبکههایی که بیش از هر چیز به ارتباطات آنلاین وابستهاند. بنابراین، قطع اینترنت در چنین اقتصادی، اثر مضاعفی بر …
