تجربه فرش دستباف نشان میدهد افول جایگاه جهانی آن، حاصل یک عامل واحد نبود؛ بلکه مجموعهای از تحولات تدریجی، از جمله کاهش صادرات، افزایش رقبا، ضعف برندسازی، انتقال بخشی از ارزش افزوده به خارج از کشور و از دست رفتن بازارهای سنتی، به مرور رقابتپذیری این صنعت را تضعیف کرد. اکنون پرسشی مشابه درباره زعفران مطرح است: آیا نشانههایی که سالها پیش در صنعت فرش دستباف مشاهده شد، امروز در صادرات زعفران نیز در حال شکلگیری است؟
این مقاله فرش دستباف و زعفران را از نظر ماهیت محصول با یکدیگر مقایسه نمیکند؛ زیرا یکی کالایی هنری و دیگری محصولی کشاورزی است. آنچه مقایسه میشود، الگوهای ساختاری رقابتپذیری صادرات در دو صنعت است؛ اینکه آیا شاخصهای هشداردهندهای که پیشتر در فرش دستباف مشاهده شد، امروز در صنعت زعفران نیز قابل مشاهده است یا خیر. چرا تجربه سایر کشورها اهمیت دارد؟ …
