نویسنده: جک راش، دانشجوی دکترا تاریخ ایران در مدرسه اقتصاد لندن و پژوهشگر هانس جی. مورگنتا در دانشگاه نوتردام
دیپلماسی ایرانی: هفته گذشته، عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی، اعلام کرد که ایران به زودی به بانک توسعه جدید (NDB)، وامدهنده چندجانبهای که توسط کشورهای بریکس در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد، خواهد پیوست. این اعلام در حالی صورت گرفت که همتی در نشست وزرای دارایی و روسای بانکهای مرکزی بریکس در هند شرکت کرد، جایی که او همچنین خواستار استفاده بیشتر از ارزهای ملی و گسترش همکاریهای پولی بین کشورهای عضو شد و در نهایت قصد داشت وابستگی به دلار ایالات متحده را کاهش دهد.
برای ایران، عضویت ظاهراً گامی دیگر در جهت کاهش وابستگی به مؤسسات مالی تحت سلطه غرب و کاهش انزوای اقتصادی بینالمللی آن خواهد بود. با این حال، فوریترین اهمیت آن ممکن است تأثیر آن بر سیاست داخلی، از جمله وجهه خود همتی باشد. اگر او بتواند ورود ایران به NDB و گسترش روابط مالی با کشورهای بریکس را تضمین کند، میتواند موقعیت سیاسی خود و مشروعیت بانک مرکزی را تقویت کند، که هر دو در ماههای اخیر بسیار متزلزل بودهاند. این تغییر موضع پیامدهایی برای روابط ایران با واشینگتن و سایر کشورهای منطقه خواهد داشت.
ظهور پرقدرت همتی
حتی قبل از درگیریهای کنونی ایران، بانک مرکزی ایران (CBI) نهادی تحت فشار بود. در طول سال گذشته، این بانک با ورشکستگیهای سیستماتیک بانکی، حملات سایبری علیه بخش مالی ایران و پسلرزههای ناشی از جنگ ۱۲ روزه دست و پنجه نرم میکرد. هنگامی که تظاهرات گسترده ناشی از ناامیدیهای اقتصادی در اواخر سال ۲۰۲۵ ایران را فرا گرفت، محمدرضا فرزین، رئیس وقت این بانک، نقطه کانونی خشم عمومی و انتقاد نخبگان از تورم افسارگسیخته و بیثباتی ارزی کشور بود. فرزین چارهای جز استعفا نداشت و رئیس جمهور مسعود پزشکیان، عبدالناصر همتی را به جای او منصوب کرد.
بازگشت همتی قرار بود نشانهای از رویکردی جدید باشد. او که پیش از این به عنوان رئیس بانک مرکزی ایران در دوران حسن روحانی و وزیر اقتصاد در دوران پزشکیان خدمت کرده بود، با رویکردی سیاسی مرتبط بود که بر کاهش تحریمها، عادیسازی مالی و تعمیق تعامل، هرچند محدود، با اقتصاد جهانی تأکید داشت. این موضوع پیش از این از نظر سیاسی بحثبرانگیز شده بود. اتهام حمایت …
