به گزارش سرویس بینالملل جماران، حسین شبکشی، روزنامهنگار و بازرگان سعودی، در یادداشتی در روزنامه «الشرق الاوسط» مینویسد مرکز ثقل منازعات خاورمیانه بهتدریج از کنترل کانال سوئز به تسلط بر نفت خلیج فارس و تنگه هرمز منتقل شده است. این تحول از دهه ۱۹۵۰ آغاز شد و پس از جنگ هشتساله ایران و عراق آشکارتر شد؛ بهگونهای که به باور او، در بیشتر بحرانهای مهم منطقه، نفت علت پنهان یا اصلی درگیری بوده است.
پیش از کشف ذخایر عظیم نفت، اهمیت خاورمیانه عمدتاً به موقعیت جغرافیایی آن و کانال سوئز بازمیگشت؛ مسیری که حدود ۳۰ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکرد. زمانی که مصر در سال ۱۹۵۶ کانال را ملی کرد، بریتانیا، فرانسه و اسرائیل برای حفظ نفوذ بر این گذرگاه وارد جنگ شدند. جنگهای ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ میان مصر و اسرائیل نیز بر همان جغرافیا، یعنی صحرای سینا و کانال سوئز، متمرکز بود. در آن دوران، موضوع اصلی کنترل مسیر تجارت جهانی بود.
اما جنگ اکتبر ۱۹۷۳ نقطه عطفی ایجاد کرد. کشورهای عربی نفت را به ابزار فشار سیاسی تبدیل کردند و جهان برای نخستینبار دریافت که تصمیمات تولیدکنندگان خلیج فارس میتواند اقتصاد جهانی را دگرگون کند. در جنگ ایران و عراق از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸، مناقشه بر سر اروندرود و دسترسی به میادین نفتی از عوامل مهم درگیری بود. در سال ۱۹۹۰ نیز صدام حسین با حمله به کویت در پی تسلط بر حدود یکپنجم ذخایر نفت جهان و پاککردن بدهیهای سنگین عراق بود.
در حمله سال ۲۰۰۳ …
