ناصر شدید، خبرنگار الجزیره، در گزارشی که از کابل تهیه کرده است، میگوید که دولت افغانستان - به رهبری طالبان - با تمرکز بر پروژههای زیرساختی مانند گسترش جادهها، ساخت پلها و پروژههای راهآهن، به دنبال تثبیت مشروعیت خود در داخل است.
دولت همچنین با وجود ادامه تحریمهای بینالمللی و انزوای مالی و سیاسی ناشی از آن، در ساخت ۶۰۰ سد آبی برای حمایت از کشاورزان و گسترش شبکههای آبیاری سرمایهگذاری کرد.
علاوه بر این، دولت همچنین تلاش کرد تا خطوط ارتباطی دیپلماتیک را با کشورهای منطقهای، عربی و حتی غربی برقرار کند و به دنبال به رسمیت شناخته شدن به عنوان یک دولت مشروع باشد.
پایبندی به توافق دوحه
به گفته شهاب الدین دلاور، یکی از اعضای مذاکرات دوحه، این جنبش با وجود ۳۵۰۰ مورد نقض از سوی طرف آمریکایی، به توافق دوحه که بین آن و ایالات متحده امضا شده بود، پایبند ماند.
به گفته دلاور، این جنبش به تعهدات کلیدی خود در توافقنامه دوحه عمل کرد و بیسروصدا بیش از ۴۰ کشور را از افغانستان خارج کرد و اجازه نداد از خاکش علیه دیگران استفاده شود.
بنابراین، عبیدالله بهیر، تحلیلگر سیاسی، میگوید که پنج سال گذشته شاهد فرصتهای از دست رفته و برخی دستاوردها بوده است و دستاوردهای امروز طالبان در زمینه توسعه اقتصادی و امنیتی را «تقریباً یک معجزه میداند زیرا آنها در یک وضعیت بد امنیتی حکومت را به دست گرفتند».
اما این جنبش که در ایجاد روابط با برخی از قدرتهای منطقهای و تعدادی از کشورهای آسیایی و عربی موفق بود، نتوانست انزوای بینالمللی تحمیلشده بر آن را به دلیل ملاحظات غرب در مورد چندین موضوع و عدم شناسایی رسمی از سوی سازمان ملل و جامعه بینالمللی بشکند.
انتقادات بینالمللی
طالبان پس از ممنوعیت تحصیل دانشآموزان دختر از کلاس هفتم و بالاتر، به استثنای آموزش دینی، هنوز با اتهاماتی در مورد حقوق بشر، جایگاه زنان و حق تحصیل مواجه هستند.
به گفته دانیل تیمی، رئیس ارتباطات یونیسف، ممنوعیت آموزش متوسطه برای دختران تنها مشکل در افغانستان نیست. او گفت که مطالعهای که توسط این سازمان انجام شده ثابت کرده است که از هر 10 کودک 10 ساله، 9 نفر بیسواد هستند، به این معنی که کودکانی که به مدرسه ابتدایی میروند، چه دختر و چه پسر، آموزش کافی دریافت نمیکنند.
در پنجمین سالگرد خروج نیروهای آمریکایی، همان سوالات اساسی در افغانستان در مورد یک پروژه اجتماعی که یک نظام سیاسی حکومتداری را با آرمانهای مردمی که از چهار دهه جنگ خسته شدهاند، تطبیق میدهد، همچنان مطرح است، در حالی که دولت از دستاوردهای خود در برقراری امنیت، مهار فساد، مبارزه با مواد مخدر و توسعه زیرساختها صحبت میکند.
اما مخالفان طالبان، آنها را به خاطر بستن مدارس و دانشگاهها به روی دختران و امتناع از اجازه کار زنان در نهادهای دولتی و خصوصی مورد انتقاد قرار میدهند.
تلاش برای شکستن انزوا
نیویورک تایمز اوایل این ماه گفته بود که موضع طالبان نسبت به ایالات متحده در حال تغییر است و این جنبش میخواهد واشنگتن به شکلی جدید شامل سرمایهگذاری و حضور دیپلماتیک، بدون حضور نظامی، به این کشور بازگردد.
این روزنامه معتقد است که این روند به وضوح در اظهارات امیرخان متقی، وزیر خارجه افغانستان، مشهود بود؛ او از ایالات متحده خواست تا علاوه بر سرمایهگذاری در بخشهای معدنی و زیرساختی، به ویژه معادن، سدها و جادهها، سفارت خود را در کابل بازگشایی کرده و حضور دیپلماتیک خود را در کشورش حفظ کند.
نیویورک تایمز این ابتکار عمل را به تلاش گستردهتر طالبان برای خروج از انزوای بینالمللی تحمیلشده بر آنها از زمان به قدرت رسیدن مجددشان در سال ۲۰۲۱ مرتبط دانست، چرا که آنها با تقویت روابط با روسیه و کشورهای آسیای مرکزی، انعقاد توافقنامههای تجاری، گشایش درهای خود به روی کشورهای حاشیه خلیج فارس و همکاری با تعدادی از کشورهای اروپایی در مورد اخراج مهاجران افغان، تحرکات دیپلماتیک و اقتصادی خود را تشدید کردهاند.
این جنبش از طریق این رویکرد تلاش میکند خود را به عنوان مرجعی قادر به اعمال امنیت و ثبات و ایجاد محیطی مناسب برای سرمایهگذاری خارجی به ایالات متحده معرفی کند، اگرچه طبق ارزیابی این روزنامه، این خواسته با موانع قابل توجهی در واشنگتن مواجه است.
