مهران سلیمانی در یادداشت ارسالی به انصاف نیوز با عنوان «صمد و حقِ انتخابِ افق» نوشت:
بعضی آدمها جهان را تغییر نمیدهند؛ آنها فقط اندازه جهان را در ذهنِ آدمها تغییر میدهند. و گاهی همین، از تغییر جهان دشوارتر است.
صمد بهرنگی را بسیار گفتهایم: معلم روستا، نویسنده کودکان، صدای محرومان، ماهی سیاه کوچولو، و آن مرگ مشکوک زودرس که چنان بر زندگیاش سایه افکند که گاه خودِ زندگیاش را از یاد بردیم. اما بهگمانم صمد را باید از میان این همه تصویر بیرون کشید و دوباره بر او نگریست؛ نه آنگونه که یک قهرمان را، بلکه آنگونه که یک امکان را میبینیم.
مسئله صمد، به گمان من، پیش از هر چیز، مسئله افق بود. آدمی فقط در فقر ناتوان نمیشود؛ گاهی در جهانی ناتوان میشود که از پیش به او گفتهاند تا کجا میتواند ببیندش. کودکی که از کودکی آموخته باشد جهان همین کوچه است، همین خانه، همین شغل، همین سرنوشت، حتی اگر روزی خانهاش بزرگتر شود، ممکن است همچنان فقیر بماند؛ فقیر از امکانِ دیگری بودن. و به همین دلیل است که ماهی سیاه کوچولو را نباید فقط قصهای درباره شجاعت دانست. …













