رضا صادقیان، عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز در گزارشی که در ۴ دی ۱۴۰۳ منتشر شده دربارهی حلقههای قاچاق سوخت در ایران نوشت:
در حالی که همه دنبال مهندسی پوشش شهروندان و حتی استفاده از دوربینهای مراکز حساس برای این پروژه مجاز شده است، اما به گفتهی رئیس جمهور پزشکیان، در روز روشن و جلوی چشم همگان روزانه ۲۰ میلیون لیتر سوخت در داخل کشور غیب میشود. اما از چه طریقی این اتفاق میافتد؟
این گزارش پس از گفتگوی انصاف نیوز با برخی از افرادی که به عنوان مصرف کننده نهایی سوخت گازوییل هستند تهیه شده است. به نظر میرسد برای مسدود کردن راههای سوء استفاده از کارتهای سوخت، نحوه رفتار شمار گستردهای از رانندگان، قاچاقچیان و ذینفعان، باید نظارت را در گام نخست بیشتر و همزمان زمینهی فساد بیاندازه گستردهی قاچاق سوخت چاره شود.
اول: یکی از مهمترین کانالهای ارایه سوخت، صدور حوالههای سوخت به افراد صاحب نفوذ است. برخی از واحدهای صنعتی، شرکتهای حمل و نقل، معادن، شرکتهایی که دارای خودروهای سنگین هستند با لابی حواله سوخت را از شرکت نفت میگیرند. صدور این مجوزها در شرایط خاص رخ میدهد، اما بخش زیادی از این سوخت به سمت بازار آزاد و بدتر از آن قاچاق سوخت روانه میشود.
این حوالهها توسط پخش فرآوردههای نفتی برای دریافت سهمیه گازوئیل صادر میشود. در این روش رابطهها بیش از هر چیزی کاربردی است. ماشین پخش گازوئیل به صورت کاملا قانونی محموله سوخت را تحویل صاحب حواله میدهند.
بازداشت شماری از کارکنان شرکت نفت و مدیران شرکت ملی فراوردهای نفتی طی سالهای گذشته و امروز به همین دلیل است. در میان خبرها گستره این بازداشتها بسیار عجیب است؛ کارکنان شرکت پخش فراوردههای نفتی، صنایع و معادن، نیروگاههای برق در جازموریان، کرمان، گهنوج، شهر بندرعباس، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، قصر شیرین، شهر کرج، جیرفت، رودبار و… حکایت از آن دارد که بخشی از فساد سازمان یافته و کمک رسانی به قاچاقچیان سوخت در داخل نهاد دولت و کارکنان رشوهخوار در حال انجام است.
دوم: معضل دیگر تبدیل شدن سوخت به یک کالای قاچاق به مشاغل تعطیل شده مرتبط است. برخی از کارخانهها و گلخانهها در عمل تعطیل هستند و هیچ کاری نمیکنند، اما سهمیه سوخت ماهیانه را همچنان دریافت میکنند. این مسئله برای لنجهای باری، کامیونها، …
