مسعود حمیدی در روزنامه خراسان نوشت:
«شش دهه است که منابع و مصارف آبی استان برهمخورده و امروز به معنای واقعی کلمه از نقطه بحرانی گذر کرده است. به دلیل خشکسالی و نبود منابع جدید آبی، تمام فشار به آبخوان منتقل شد تا کسری مخازن استان به ۱.۲ میلیارد مترمکعب برسد. برنامههای سازگاری با کم آبی نیز در یک دهه گذشته کج دار و مریز اجرا شد اما مقاومت دستگاه دولت در برهههایی مسیر را به بیراهه برد. امروز همه میدانند که بحران آبخوانهای استان و مشهد به نقطه رانش رسیده است.
ادعای قابلتأمل
اما در همین شرایط روز یکشنبه متولیان آب استان در نشست «کارگروه سازگاری با کم آبی» استان، گزارش عملکردی قابل تاملی ارائه کردند مبنی بر این که «طبق برنامه بنا بود از سال ۹۸ حدود ۸۹۰ میلیون مترمکعب برداشت از منابع زیرزمینی کاسته شود و امروز این کاهش برداشت به یک میلیارد و ۲۴۵ میلیون مترمکعب رسیده؛ یعنی تحقق ۱۴۰ درصدی برنامه». این ادعا ما را به یاد ادعای سال ۹۸ مدیرعامل وقت آب منطقهای انداخت که اعلام کرد با اجرای برنامهها ۴۰۰ میلیون صرفهجویی آبی محقق شده است که دانشگاه فردوسی مشهد آن ادعا را با استناد به دادهها رد کرد.
۶۰ درصد چاههای غیرمجاز، مجدد فعال شدهاند
حالا که این ادعا باردیگر مطرح شد، سراغ کامران داوری عضو هیئتعلمی دانشگاه فردوسی و دبیر کارگروه سازگاری باکم آبی استان رفتیم.
دکتر داوری در واکنش به این ادعا در گفت وگو با خراسان رضوی میگوید: بنده در جلسه نیز این موضوع را مطرح کردم، دوستان محاسبه را بر اساس آمار چاههای غیرمجاز بستهشده اعلام میکنند که درست است؛ اما در واقعیت حداقل ۶۰ درصد چاههای مسدود شده مجدد بازگشاییشدهاند یا به نحوی جای دیگری فعال شدهاند و از آن ها برداشت می شود.(بنابراین میتوان اذعان کرد بیش از نیمی از این برداشتها مجدد انجام میشود که معادل ۷۰۰ میلیون مترمکعب است.)
دبیر کارگروه سازگاری با کم آبی استان تأکید میکند: با توجه به خشکسالی و کسری منابع باید اذعان کنیم که آب دزدی در اطراف مشهد و از آبخوان به شدت رواج یافته است.
سال ۹۸ دوستان ادعا کردند و ما رد کردیم و نمونه دیگر امسال در یکی از شهرستانها نیز بهرغم این که میدانستند به خاطر بارندگی سطح آب بهبود یافت، اعلام کردند برنامههای آنها موفق بوده است، درحالیکه این درست نیست.
داوری میگوید: از سال ۱۳۶۱ قانون توزیع عادلانه گفته آب را باید بهصورت حجمی تحویل بدهیم اما الان سال ۱۴۰۵ است و این قانون اجرایی نشده است. ما مردم را از سازگاری کنار گذاشتهایم.
در گذشته کشاورز میدانست قنات چقدر آب دارد و مصارفش را هماهنگ میکرد اما الان چاه میزند و برایش مهم نیست. سال ۹۲ ما در خراسان برنامه سازگاری با کم آبی را شروع کردیم و رشیدیان حمایت کردند؛ در دوره رزم حسینی هم حمایت شد، اما در دوره نظری چنین نبود و ما را کلاً کنار گذاشتند و امیدواریم دوره آقای مظفری حمایت کنند و در جلسه اخیر اولین بار بود که معاونت استانداری همراهی کردند. اگر آقای استاندار دانشگاه را مجدد مسئول نظارت کند، قطعاً بدون تعارف ارزیابیها را به ایشان تحویل خواهیم داد.
سالی ۴.۵ متر افت آب داریم
دبیر کارگروه سازگاری با کمآبی استان میگوید: امروز بحران برداشت از سفرههای زیرزمینی در استان تشدید شده است و کسری مخازن هنوز بالای یک میلیارد مترمکعب است و وضعیت افت و نشست زمین به مرحله بدی رسیده است. یک ارزیابی پیزومتری (اندازهگیری سطح آب زیرزمینی) حدفاصل دانشگاه فردوسی تا پارک ملت را انجام دادیم که مشخص شد در ۴ سال گذشته حدود ۱۸ متر افت داشته یعنی سالی بیش از ۴.۵ متر افت آب داشتیم.
داوری بابیان این که دولت وظیفه تنظیم گری را برعهده دارد، میگوید: ۳ سال پیش شورای عالی آب مصوبهای برای مدیریت مصارف آب داشته و ما در دانشگاه فردوسی تقاضا کردیم که استان خراسان رضوی پایلوت طرح شود و ۳ دشت مشهد، رخ و نیشابور را در این قالب عملیاتی کنیم.»
انتهای پیام
