احسان موحدیان، مدرس دانشگاه و کارشناس روابط بینالملل، در گفتوگو با انصاف نیوز با انتقاد از ارسال لایحه کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به مجلس، این اقدام را فاقد ضرورت در شرایط کنونی دانست و گفت: تصویب این کنوانسیون میتواند پیامدهای حقوقی، امنیتی، ژئوپلیتیکی و زیستمحیطی گستردهای برای ایران به همراه داشته باشد.
آقای موحدیان گفت: پس از خروج دولت ترامپ از برجام، دولت آقای روحانی بلافاصله این کنوانسیون را با امضای آقای ظریف پذیرفت؛ اقدامی که واقعاً باعث شگفتی تمام محافل کارشناسی شد. بسیاری از متخصصان حوزه حقوق و روابط بینالملل همان زمان این پرسش را مطرح کردند که چرا ایران چنین سندی را امضا کرده است. بازگرداندن لایحه از سوی مجلس در همان مقطع نیز نشان داد که درباره آن ابهامها و اشکالاتی وجود دارد.
موحدیان ادامه داد: امروز نیز این پرسش همچنان باقی است که در شرایطی که کشور درگیر جنگ با آمریکا و اسرائیل است، مجلس عملاً تعطیل است و مسائل مهمتری در دستور کار قرار دارد، چه ضرورتی برای اصرار بر تصویب این کنوانسیون وجود دارد؟ مگر کار دیگری وجود ندارد که اکنون همه تمرکز وزارت امور خارجه بر تصویب این کنوانسیون قرار گرفته است؟
او بیان کرد که شخصاً تصویب این کنوانسیون را در چارچوب زنجیره خفگی ژئوپلیتیک ایران تحلیل میکند و گفت: به اعتقاد من، طی چند دهه گذشته مجموعهای از اقدامات در حال شکلگیری بوده که این کنوانسیون حلقه تکمیلکننده آن است؛ روندی که از شمالغرب ایران امتداد پیدا میکند و تا دریای کاسپین و آسیای مرکزی ادامه دارد. در شرایطی که آمریکا به دنبال اعمال فشار ژئوپلیتیکی بر ایران در جنوب، خلیج فارس و تنگه هرمز است، ما نیز با دست خودمان در شمال، محدودیتهای جدیدی برای خود ایجاد میکنیم.
او در تشریح اشکالات حقوقی کنوانسیون گفت: در متن این سند هیچ اشارهای به معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ ایران و شوروی نشده است؛ معاهداتی که بر اساس آن، حاکمیت دو کشور بر دریای کاسپین به صورت مشاع تعریف شده بود. اگرچه ایران بعداً بیانیه تفسیری صادر کرد و به این معاهدات اشاره نمود، اما چنین بیانیهای از نظر حقوقی جای متن اصلی کنوانسیون را نمیگیرد.
موحدیان گفت: یکی دیگر از اشکالات مهم این است که کنوانسیون به کشورهای ساحلی اجازه ایجاد جزایر مصنوعی، تأسیسات دریایی و سازههای …
