فارس: مانتو در ایران طی چند دهه از یک پوشش نسبتاً ساده، بلند و کاربردی به یکی از مهمترین محصولات بازار مد تبدیل شده است؛ مسیری که تنوع ظاهری آن را افزایش داده، اما همزمان این پرسش را ایجاد کرده که آیا بازار امروز به همان اندازه که برای «مدل» و «زیبایی»، برای «پوشانندگی»، «راحتی»، «کاربرد» و «تنوع واقعی بدنها» نیز طراحی میکند؟
مانتو در ایران فقط یک لباس نیست. تاریخ چند دهه اخیر آن با تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه گرهخورده است. پژوهشهای دانشگاهی درباره پوشش زنان در ایران نشان میدهند که لباس همواره در پیوند با سیاست، مذهب، هویت، طبقه اجتماعی و هنجارهای فرهنگی قرار داشته است. در سالهای پس از انقلاب نیز پوشش زنان به یکی از مهمترین عرصههای سیاستگذاری و مناقشه اجتماعی تبدیل شد.
اما در کنار این تاریخ سیاسی، اتفاق دیگری نیز رخ داد: مانتو بهتدریج از «پوشش» به «لباس» و سپس به «محصول مد» تبدیل شد. از پوشش به محصول مد
مانتوهای دهههای نخست پس از انقلاب، عموماً بلند، آستینبلند، نسبتاً گشاد و پوشاننده بودند. رنگهای تیره و خنثی، فرمهای ساده و بستهبودن لباس نیز در بسیاری از نمونهها غالب بود. این ویژگیها با کارکرد اصلی لباس یعنی پوشاندن بدن و فراهمکردن امکان حضور در فضای عمومی ارتباط مستقیم داشت.
اما این فرم بهتدریج تغییر کرد. مانتوهای بلند و گشاد جای خود را به مدلهای ساختاریتر و متناسبتر دادند؛ سپس نمونههای کوتاهتر و جذبتر وارد بازار شدند. با گسترش صنعت مد، مدلهای اندامی در کنار مدلهای آزاد و اندازهبزرگ قرار گرفتند و در سالهای بعد نیز کت مانتو، پانچ، رویه و مدلهای ترکیبی مرزهای سنتی این لباس را جابهجا کردند.
در نتیجه، مانتوی امروز دیگر یک فرم واحد ندارد. این تحول را میتوان نشانه افزایش آزادی طراحی و تنوع دانست؛ اما یک پرسش اساسی باقی میماند: آیا افزایش تنوع مدل، به معنای افزایش انتخاب واقعی برای همه مصرفکنندگان نیز هست؟ تنوع بیشتر، انتخاب بیشتر نیست
در نگاه نخست، بازار مانتو امروز بسیار متنوع به نظر میرسد. انواع مدلهای کوتاه و بلند، فیت و آزاد، رسمی و اسپرت، ساده و طرحدار در فروشگاهها عرضه میشوند. اما تنوع ظاهری لزوماً به معنای تنوع عملکردی نیست. …
