عکس: کیش؛ روزهای خلوت یک جزیره گردشگری

در میان کوچه‌های پلکانی و خانه‌های سنتی روستای رویین خراسان شمالی، صدای دستگاه‌های بافندگی هنوز روایتگر هنری است که بیش از سه قرن قدمت دارد؛ هنری که زنان و مردان این دیار با دستان توانمند خود آن را نسل به نسل حفظ کرده‌اند. چادرشب‌بافی و نساجی سنتی رویین که از مهم‌ترین جلوه‌های هویت فرهنگی و هنری خراسان‌شمالی به شمار می‌رود، امروز با تولید سالانه هزاران مترمربع منسوجات سنتی و قرار گرفتن در آستانه ثبت ملی، به نمادی از پیوند میراث گذشتگان با امید به توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی و رونق گردشگری در این منطقه تبدیل شده است.

نگین فیروزه‌ای ایران، دریاچه ارومیه، پس از پشت سر گذاشتن بحران خشکی و کم‌آبی، این روزها با معضل تازه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ انباشت زباله در سواحل. حضور گسترده گردشگران در سواحل دریاچه، به‌ویژه در محدوده پل میان‌گذر، حجم قابل‌توجهی از زباله را بر ساحل کم‌رمق ارومیه تحمیل کرده و چهره زیبای این پهنه آبی را مخدوش کرده است. با وجود تلاش برخی دستگاه‌های اجرایی برای پاکسازی سواحل، اقدامات انجام‌شده تاکنون نتوانسته مانع از تداوم زباله‌ریزی و انباشت پسماند در اطراف دریاچه شود؛ معضلی که در صورت تداوم می‌تواند تهدیدی جدی برای محیط‌زیست و سیمای گردشگری دریاچه ارومیه باشد.

با فرا رسیدن فصل تابستان و اوج گرفتن گرما، سواحل مازندران و گیلان بار دیگر مملو از مسافرانی است که تن به موج‌های خزر می‌سپارند. اما در میان هیاهوی شادی مسافران، چشمان نگران و بیدار ناجیان غریق، این قهرمانان بی‌ادعای روزهای داغ تابستان، پیوسته خط ساحلی را می‌پایند. حضور میلیونی مسافران، حجم کار ناجیان غریق را به شدت افزایش می‌دهد. دریای خزر به دلیل ویژگی‌های خاص بستر و جریان‌های آبی پنهان، بسیار فریبنده و خطرناک است. به گفته ناجیان، بیشترین آمار غرق‌شدگی مربوط به کسانی است که مناطق کور و خارج از طرح‌های سالم‌سازی را برای شنا انتخاب می‌کنند. آن‌ها پیوسته هشدار می‌دهند که مسافران باید مراقب جریان‌های شکافنده باشند و در صورت گرفتاری در این جریان‌ها، به جای دست‌وپا زدن به سمت ساحل، حتماً موازی با خط ساحلی شنا کنند تا از جریان خارج شوند. ناجیان همچنین تاکید دارند که دریا استخر نیست و نباید کودکان را حتی برای یک لحظه با تیوپ‌های بادی که با کوچک‌ترین بادی به سمت مناطق عمیق می‌روند، رها کرد. علاوه بر این، با تاریک شدن هوا و کاهش شدید دید، شنا کردن به یک ریسک مرگبار و غیرقابل امداد تبدیل می‌شود. در نهایت، مهم‌ترین خواسته ناجیان این است که مسافران سوت‌ها و هشدارهای ایمنی را جدی بگیرند و با نادیده گرفتن آن‌ها، جان خود و خانواده‌شان را به خطر نیندازند. با وجود نقش حیاتی این شغل در حفظ جان انسان‌ها، وضعیت معیشتی و تجهیزات ناجیان غریق تعریف چندانی ندارد و پشت لباس‌های زرد و قرمزشان، گلایه‌های تلخی نهفته است. برخی از این ناجیان از دریافت نامنظم حقوق‌ها گله دارند و این موضوع به یک دغدغه فکری برای آن‌ها تبدیل شده است. از سوی دیگر، عملیات نجات نیازمند تجهیزات است، اما بسیاری از ناجیان از کمبود شدید امکانات اولیه نظیر جت‌اسکی برای امداد سریع و بویه‌های نجات استاندارد رنج می‌برند؛ برخی از آن‌ها حتی از داشتن حداقل‌هایی مثل سایه‌بان مناسب و کرم ضدآفتاب برای محافظت از سلامت خودشان محرومند.

با افزایش بیش از 100 سانتیمتری تراز آب دریاچه ارومیه در ماه های آغازین سال جاری و بهبود وضعیت آبی آن ، این دریاچه دوباره به یکی از مقاصد گردشگری مردم تبدیل شده است. سواحل دریاچه ارومیه در اغلب روزهای تابستان و به ویژه در روزهای تعطیل مملو از حضور مسافران تابستانی است که برای شنا و گذراندن اوقات فراغت به آن سفر می کنند.