به گزارش تابناک به نقل از خانه ملت، تصویب کلیات «طرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» در صحن مجلس، یک مرحله مهم از فرآیند بررسی این طرح است؛ اما این رأی به معنای تصویب نهایی تمام مواد و احکام آن نیست. نمایندگان با ۱۸۳ رأی موافق، ۴ رأی مخالف و ۵ رأی ممتنع از مجموع ۲۵۸ نماینده حاضر، با کلیات طرح موافقت کردند.
این تفکیک در ظاهر ساده است، اما در فضای رسانهای و افکار عمومی اهمیت زیادی دارد. «تصویب کلیات» با «تصویب جزئیات» و در نهایت «تبدیل شدن طرح به قانون» سه مرحله یکسان نیستند و خلط این مفاهیم میتواند تصویری متفاوت از واقعیت فرآیند قانونگذاری ایجاد کند.
در روند بررسی طرحها در مجلس، ابتدا کلیات در صحن علنی بررسی میشود. رأی مثبت به کلیات به این معناست که مجلس با اصل بررسی و ادامه فرآیند قانونگذاری درباره موضوع طرح موافقت کرده است. پس از آن، نوبت به بررسی جزئیات میرسد؛ جایی که متن طرح مادهبهماده بررسی میشود و نمایندگان میتوانند درباره مواد، بندها و تبصرهها دیدگاههای خود را مطرح و پیشنهادهای اصلاحی ارائه کنند.
بنابراین، رأی مثبت به کلیات، پایان بررسی نیست؛ بلکه آغاز مرحلهای است که در آن جزئیات متن میتواند محل بحث و تغییر قرار گیرد.
اهمیت این موضوع درباره طرح مقابله با نفوذ بیگانگان بیشتر است؛ زیرا حتی در جلسهای که کلیات آن به تصویب رسید، نمایندگان موافق و مخالف درباره بخشهایی از متن دیدگاههای متفاوتی مطرح کردند. برخی نمایندگان از ضرورت ایجاد چارچوب قانونی برای مقابله با نفوذ دفاع کردند و برخی دیگر درباره مواد و آثار احتمالی آن ایرادهای جدی مطرح کردند.
برای نمونه، محسن زنگنه در مخالفت با کلیات، نسبت به برخی مواد طرح از جمله احکام مرتبط با فعالیتهای اقتصادی و فضای مجازی انتقاد کرد و خواستار توجه به ایرادات آن شد. عثمان سالاری نیز با تأکید بر ضرورت مقابله با نفوذ، بر لزوم منقح و منسجم شدن متن و توجه به ملاحظات حقوقی تأکید کرد.
در سوی دیگر، موافقان طرح نیز صراحتاً اعلام کردند که محل طرح ایرادات و پیشنهادهای اصلاحی میتواند مرحله بررسی جزئیات باشد. حسن علی اخلاقی امیری گفت اگر نمایندگان در جزئیات دغدغهای دارند، این موارد در زمان بررسی جزئیات مورد توجه قرار خواهد گرفت. مسلم صالحی نیز …
