به گزارش سرویس بین الملل تابناک، رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی مدعی است که قرار بود مذاکرات مخفیانه میان ایران و آمریکا در اربیل اقلیم کردستان عراق برگزار شود که هرگز نشد.
این گزارش ادعایی در ادامه آمده است.
در اواسط ماه می، مذاکرهکنندگان آمریکایی که سعی در دستیابی به توافقی با ایران برای پایان دادن به جنگ داشتند، با مشکلی مواجه شدند: آنها نمیتوانستند تشخیص دهند که آیا افرادی که پشت میز مذاکره نشستهاند، واقعاً از طرف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) قدرتمند صحبت میکنند یا خیر.
به همین دلیل، مقامات دولت ترامپ کار غیرمتعارفی انجام دادند - آنها مذاکرهکنندگان ایران را دور زدند و مستقیماً با رهبری سپاه پاسداران تماس گرفتند. شخصی که برای این کانال مخفی انتخاب شد، نچیروان بارزانی، رئیس منطقه کردستان عراق بود که چیزی را داشت که تعداد بسیار کمی از دیگران داشتند: اعتماد هم رهبران آمریکا و هم فرماندهان سپاه.
این ماجرا که توسط سه منبع با آگاهی مستقیم شرح داده شده و قبلاً گزارش نشده بود، نشان میدهد که مذاکره با کشوری که واشنگتن مطمئن نیست دقیقاً چه کسی در آن مسئول است، چقدر برای آمریکا دشوار بوده است. آمریکا و ایران به یک یادداشت تفاهم دست یافتند، اما این توافق به سرعت از هم پاشید.
مشکل کلیدی دولت ترامپ امروز و در هر مذاکره آینده، اطمینان از این خواهد بود که با افرادی صحبت میکند که واقعاً تصمیمگیرنده هستند. این همچنین به معنای یافتن میانجیهایی است که هم از سوی کاخ سفید و هم از سوی ایران مورد اعتماد باشند.
جنگ، رهبری ایران را دگرگون کرد. ترور آیتالله علی خامنهای، رهبر عالی، و دیگر رهبران ارشد سیاسی - و ۴۰ روز نبردی که به دنبال آن رخ داد - به طور چشمگیری تسلط سپاه پاسداران را بر اهرمهای قدرت، از جمله تصمیمگیری در زمینه امنیت ملی و سیاست خارجی، تقویت کرد.
عدم قطعیت پیرامون وضعیت رهبر عالی جدید، مجتبی خامنهای، در هفتههای اول جنگ و غیبت او از دید عموم، فرماندهان سپاه را بیش از پیش قدرتمند ساخت.
پس از آتشبس ۸ آوریل و اجلاسی چند روز بعد در اسلامآباد، آمریکا و ایران سعی کردند برای پایان دادن به جنگ مذاکره کنند.
در اوایل ماه می، کاخ سفید احساس میکرد که به توافق نزدیک میشود، اما ایران پاسخ خود را بیش از ۱۰ روز به تأخیر انداخت.
مذاکرهکنندگان کاخ سفید شروع به این فکر کردند که مذاکرهکنندگان ایرانی - محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه - اختیار نهایی برای بستن توافق را ندارند و توسط سپاه پاسداران رد میشوند.
کاخ سفید متوجه شد که به یک کانال مخفی برای ارتباط با رهبری سپاه پاسداران نیاز دارد.
در حدود ۱۰ مه، تالسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی، با بارزانی تماس گرفت.
به گفته دو منبع با آگاهی مستقیم از این تماس، گابارد به بارزانی گفت که دولت فکر میکند او میتواند به برقراری ارتباط با فرمانده سپاه پاسداران، سردار احمد وحیدی، کمک کند.
به گفته یکی از منابع، بارزانی در طول جنگ ایران و عراق در ایران زندگی کرد و در دانشگاه تهران تحصیل نمود. او به زبان فارسی مسلط است و با بسیاری از اعضای ارشد نظام ایران، از جمله مقامات عالی سپاه پاسداران، روابط شخصی دارد.
برت مک گورک، که به عنوان مشاور خاورمیانه به چهار رئیسجمهور خدمت کرده است، در مصاحبهای گفت: «نچیروان بارزانی یک مسئلهگشای عملگرا است. او در سراسر منطقه مورد احترام است. او تقریباً همه را در تهران و همچنین واشنگتن میشناسد. در شرایط اضطرار، با او تماس میگیرید.»
منبع مذکور گفت که گابارد به بارزانی به روشنی فهماند که این تماس را با تأیید رئیسجمهور ترامپ و معاون رئیسجمهور ونس انجام میدهد.
گابارد به بارزانی گفت که کاخ سفید میخواهد بداند آیا وحیدی و رهبری سپاه پاسداران با آنچه قالیباف و عراقچی مذاکره کردهاند، موافق هستند یا اینکه نظرات یا خواستههای دیگری دارند.
گابارد خاطرنشان کرد که میانجیگران نتوانستهاند برای شفافسازی این موضوع با وحیدی تماس بگیرند.
بارزانی با درخواست گابارد موافقت کرد. او با ارتباطات خود در سپاه پاسداران تماس گرفت و گفت که پیامی از طرف دولت ترامپ دارد.
به گفته یکی از منابع، بارزانی تأکید کرد: «اما من میخواهم مستقیماً با ژنرال وحیدی صحبت کنم.»
ایرانیها موافقت کردند. در ۱۴ مه، یک مقام سپاه پاسداران با یک تلفن رمزنگاری شده برای برقراری یک تماس امن، به دفتر بارزانی در اربیل، پایتخت کردستان عراق، آمد.
بارزانی از وحیدی پرسید که آیا با مذاکرهکنندگان ایرانی همنظر است؟ ژنرال ایرانی پاسخ داد که هست. به گفته یک منبع با آگاهی مستقیم، وحیدی گفت: «من کاملاً از آنها حمایت میکنم و این نیز موضع سپاه پاسداران است. ما ترجیح میدهیم این بحران را از طریق مذاکره حل کنیم.»
سه منبع، از جمله یک مقام کاخ سفید، گفتند که بارزانی بلافاصله پس از گفتوگوی خود با وحیدی با گابارد تماس گرفت و او را از پاسخ ایران مطلع کرد. سپس گابارد کاخ سفید را در جریان گذاشت.
به گفته یکی از منابع آگاه از مذاکرات کانال مخفی، پس از دریافت پاسخ ایران، دولت ترامپ با پیشنهاد دیگری پاسخ داد.
آمریکا میخواست که بارزانی میزبان مذاکرات مخفی بین مقامات ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل باشد.
بارزانی دوباره با ایرانیها صحبت کرد و پیام را منتقل نمود. به گفته این منبع، ایرانیها آن را رد نکردند، اما نگران امنیت خود بودند.
آنها معتقد بودند که اطلاعات اسرائیل داراییهای زیادی در کردستان عراق دارد و نگران بودند که اسرائیلیها سعی کنند آنها را در اربیل یا در حین رفت و آمد به آنجا ترور کنند.
جلسه اربیل هرگز برگزار نشد.
منابع منطقهای آگاه از موضوع میگویند که میانجیگران پاکستانی و قطری به تبادل پیام بین آمریکا و ایران ادامه میدهند، اما بدون هیچ پیشرفت قابل توجهی.
برخی از این منابع معتقدند که پاکستانیها ارزیابیهای خوشبینانهتری نسبت به آنچه مذاکرات توجیه میکند، ارائه میدهند تا تلاشی برای ایجاد حس حرکت رو به جلو انجام دهند که بتواند بنبست را بشکند.
به گفته یک منبع آگاه از موضوع، بارزانی اخیراً پیامهایی به کاخ سفید ارسال کرده و پیشنهاد کمک به ازسرگیری مذاکرات آمریکا و ایران را داده است.
مک گورک گفت که مشکل، میانجی نیست. او گفت: «مسئله، سیاست ایران در مورد تنگه [هرمز]است» و «این به این زودیها تغییر نخواهد کرد.»
