به گزارش سرویس بین الملل تابناک، ایران و آمریکا بعد از چنگ رمضان، در ژوئن ۲۰۲۶، با میانجیگری پاکستان به آتشبس رسیدند و متعاقبا تفاهم نامهای میان آنها امضا شد. اما این آرامش پایدار نماند.
پس از این آتش بس آمریکا بدون هماهنگی با ایران کریدور جنوبی در آبهای عمان ایجاد کرد که با مخالفت ایران مواجه شد.
تهران ایجاد این کریدور بدون هماهنگی ایران را مخالف ماده ۵ تفاهم نامه تفسیر کرد. متعاقبا و به دنبال تشدید تنشها در تنگه هرمز، آمریکا مناطق ساحلی ایران در جنوب را مورد حمله قرار داد.
مقامات ارشد ایرانی از جمله محسن رضایی، مشاور رهبری، آمریکا را به نقض مفاد تفاهمنامه متهم کردند. آنها گفتند که حملات به مناطق ساحلی و حمایت از اسرائیل، نقض آشکار تعهدات آمریکا برای توقف عملیات نظامی بوده است.
ایران نیز در واکنش به این حملات، با حملات موشکی و پهپادی به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه پاسخ میداد.
در اوج تنشها، فرماندهی اصلی نظامی ایران اعلام کرد که تنگه هرمز را به طور کامل به روی کشتیها میبندد.
هدف آمریکا از حملات مستمر، به گفته تحلیلگران، کاهش توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است و این درگیری به یک کمپین فشار گستردهتر تبدیل شد.
با این حال، در کنار درگیریها، گفتوگوهای دیپلماتیک از طریق میانجیها، به ویژه عمان، ادامه داشت تا راهی برای بازگشت به تفاهمنامه پیدا کنند.
توافق قریبالوقوع ایران و عمان، به عنوان یک دستاورد دیپلماتیک برای کاهش تنشها مطرح شده است. اما شرط اصلی برای اجرایی شدن آن، تغییر رفتار آمریکا است.
بر اساس توافق اولیه، ایران و عمان بر سر یک مسیر کشتیرانی تجاری جدید در آبهای سرزمینی ایران به توافق رسیدهاند که به مدت ۶۰ روز اجرا میشود.
هدف این است که این مسیر جایگزین مسیرهای موقت قبلی شده و امنیت کشتیرانی را تأمین کند. این توافق به عنوان گامی برای فعالسازی بند ۵ تفاهمنامه ایران و آمریکا در نظر گرفته شده است.
مقامات ایرانی بارها تأکید کردهاند که توافق با عمان، به خودی خود به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست و شرط اصلی برای بازگشایی، تغییر رفتار آمریکا و جبران نقضهای آن است.
به عبارت دیگر، ایران این توافق را اهرمی برای وادار کردن آمریکا به پایبندی به تفاهمنامه میداند.
در ارزیابی این این روند، «ولی نصر» مشاور خاورمیانهای دولت اوباما و استاد دانشگاه جانز هاپکینگز معتقد است: یک ماه بمباران شدید و دستاورد بزرگ، توافقی بین ایران و عمان برای شفافسازی و سختگیرانهتر کردن زبان پیرامون کنترل ایران بر تنگهٔ هرمز است تا آمریکا و ایران بتوانند به تفاهمنامه بازگردند.
وی افزود: بهنظر میرسد فشار نظامی آمریکا در ماه گذشته، شرایط تفاهمنامه را به نفع ایران بهبود بخشیده است!
