پوریا لوایی - گروه تعاملی
فعالیت آژانسهای توسعه بینالمللی، گرچه رسماً با نیت کاهش فقر و پیشبرد توسعه پایدار صورت میگیرد، اما اغلب فراتر از این اهداف ظاهری عمل میکند.
این نهادها در بسیاری از مواقع به ابزارهایی کارآمد برای اعمال نفوذ سیاسی و فشار بر کشورهای دریافتکننده بدل شدهاند. کمکهای ارائه شده توسط آنها، گاهی به طور مستقیم به اجرای سیاستهایی مشروط میشود که تنها در جهت تأمین منافع و اهداف استراتژیک کشورهای قدرتمند اهداکننده است. این رویکرد، کمکهای توسعهای را از صرفاً یک عمل بشردوستانه به یک عنصر کلیدی در معادلات قدرت جهانی تبدیل میکند.
اهداف پنهان کمکهای بینالمللی
سازمانهای بینالمللی توسعه، همچون USAID (آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده)، TIKA (آژانس همکاری و هماهنگی ترکیه)، و AFD (آژانس توسعه فرانسه)، کمکهای مالی و فنی قابل توجهی را به کشورهای در حال توسعه ارائه میدهند. این کمکها اغلب با اهداف آشکار و مثبتی مانند ریشهکن کردن فقر، بهبود زیرساختها، و حمایت از پیشرفت پایدار توجیه میشوند. اما در واقعیت، این کمکها اغلب با نیت افزایش نفوذ نرم در کشورهای هدف انجام میپذیرند و میتوانند به عنوان ابزاری قدرتمند برای تحمیل سیاستها بر کشورهای دریافتکننده عمل کنند. این سیاستها معمولاً با منافع سیاسی یا اقتصادی کشورهای اهداکننده همراستا هستند. این رویکرد، که به آن "شرطیسازی" میگویند، به کشورهای قدرتمند اجازه میدهد تا اهداف سیاست خارجی خود را پیش ببرند.
شرطیسازی به سازوکاری اشاره دارد که در آن دریافت کمکهای مالی یا فنی به انجام اقدامات خاصی از سوی کشور دریافتکننده منوط میشود. این اقدامات میتوانند طیف وسیعی از تغییرات را شامل شوند؛ از اصلاحات اقتصادی (مانند خصوصیسازی صنایع دولتی) و تغییرات سیاسی (مانند تقویت نهادهای دموکراتیک) تا اعمال سیاستهای اجتماعی و زیستمحیطی خاص. در ظاهر، هدف شرطیسازی اغلب بهبود وضعیت کشور دریافتکننده و سوق دادن آن به سمت حکمرانی بهتر یا توسعه اقتصادی …
