افزایش قیمت بنزین؛ اگر قرار است گران شود، راهِ فرار هم باید باز باشد

افزایش قیمت بنزین شاید در مقاطعی اجتناب‌ناپذیر باشد، اما قیمت تنها ابزار مدیریت مصرف نیست. اگر هزینه استفاده از بنزین افزایش پیدا می‌کند، باید هم‌زمان امکان کاهش مصرف یا استفاده از سوخت جایگزین نیز برای مردم فراهم شود؛ وگرنه بیشترین فشار ممکن است بر کسانی وارد شود که به دلیل شغل یا محل سکونت، چاره‌ای جز استفاده از خودرو ندارند.

سیاست‌گذاری به سبک شب امتحانیک دانشجو در طول ترم بارها به خودش می‌گوید از فردا منظم درس می‌خواند، اما کار را آن‌قدر عقب می‌اندازد تا شب امتحان مجبور شود تمام مطالب را یک‌باره بخواند. نتیجه نیز معمولاً خستگی، فشار زیاد و عملکردی ضعیف‌تر از حالتی است که کار به‌تدریج انجام می‌شد.داستان بنزین در ایران نیز تا حدی شبیه همین وضعیت است. در مقاطعی قیمت بنزین را یک‌باره افزایش داده‌ایم، اما سیاست‌های مکمل مانند توسعه حمل‌ونقل عمومی، کاهش مصرف خودروها، اسقاط خودروهای فرسوده، توسعه CNG، اصلاح سهمیه‌ها و افزایش تدریجی قیمت را به اندازه کافی دنبال نکرده‌ایم. تا زمانی که ناترازی شدید نشده، اصلاحات به تعویق افتاده و با افزایش فاصله تولید و مصرف، دوباره به سراغ تصمیم‌های فوری رفته‌ایم.

دوباره در شب امتحاندر سال ۱۴۰۴ مصرف بنزین به حدود ۱۳۱ میلیون لیتر در روز رسید، در حالی که تولید حدود ۱۲۰ میلیون لیتر بود و از تیرماه مصرف روزانه حتی به محدوده ۱۳۶ میلیون لیتر رسیده است. چنین شکافی بار دیگر مسئله قیمت و نحوه تأمین بنزین را جدی کرده است.اما مصرف‌کنندگان پرمصرف لزوماً سفرهای غیرضروری ندارند. ساکنان شهرهای اقماری، رانندگان تاکسی و اینترنتی، وانت‌ها و برخی شاغلان خدماتی به دلیل ماهیت کار یا فاصله محل سکونت از محل کار، پیمایش بالایی دارند. بنابراین افزایش قیمت بدون ایجاد گزینه جایگزین می‌تواند مستقیماً هزینه …