سوریه هم به پیمان دفاعی مکه می‌پیوندد؟

 وزیران امور خارجه این کشورها، حملات هوایی رژیم صهیونیستی به پایگاه هوایی نظامی ابوالظهور در شمال غربی سوریه را به شدت محکوم کردند.

در بیانیه وزرای امور خارجه آمده است: این حملات تشدید خطرناک و نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی و وحدت سیاسی جمهوری عربی سوریه است.

به نقل از اسپوتنیک، این وزیران نگرانی عمیق خود را در مورد ادامه هدف قرار دادن خاک سوریه و وخامت زیرساخت‌های آن ابراز کردند.

در بیانیه وزرای امور خارجه این کشورها آمده است: این اقدامات مستقیماً تلاش‌های مداوم سوریه برای بازگرداندن امنیت، بازسازی نهادهای ملی و رسیدگی به پیامدهای انسانی سال‌ها درگیری طولانی را تهدید می‌کند.

وزیران امور خارجه این کشورها گفتند: نقض مداوم حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه توسط اسرائیل، خطر تشدید تنش‌ها، تضعیف صلح و ثبات منطقه‌ای و از بین بردن احترام به قوانین بین‌المللی و اصول منشور سازمان ملل را به همراه دارد. ما از جامعه بین‌المللی می‌خواهیم که موضعی قاطع، روشن و اصولی در برابر تجاوز مداوم علیه سوریه اتخاذ کرده و گام‌های مشخصی بردارد.

وزیران امور خارجه ترکیه، مصر، اندونزی، اردن، پاکستان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی سیاست‌های شهرک‌سازی اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی را محکوم کردند و قاطعانه پروژه شهرک‌سازی موسوم به E1 در کرانه باختری را رد کردند.

در بیانیه‌ای مشترک، وزرا خواستار اقدام فوری برای توقف طرح شهرک‌سازی E1، لغو تمام اقدامات انجام شده در رابطه با آن و توقف تمام فعالیت‌های شهرک‌سازی و سایر اقدامات با هدف تغییر ویژگی‌های جغرافیایی و جمعیتی سرزمین‌های اشغالی فلسطین شدند.

در این بیانیه آمده است که این طرح نشان‌دهنده تشدید خطرناکی است که گسترش شهرک‌سازی‌ها را بیشتر تثبیت کرده و زمین‌های فلسطینی را ضمیمه می‌کند.

منبع: ایسنا 

تنش میان ترکیه و اسرائیل امروز وارد مرحله‌ای تازه شد؛ در حالی که آنکارا فشار حقوقی علیه بنیامین نتانیاهو را افزایش داده، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل نیز با حمله‌ای لفظی و کم‌سابقه، رجب طیب اردوغان را هدف قرار داده است. رسانه‌های ترکی و عبری این تحولات را نشانه‌ی عمیق‌تر شدن شکاف میان دو طرف، به‌ویژه بر سر تحولات غزه و سوریه، ارزیابی کرده‌اند.

وزارت دادگستری ترکیه امروز اعلام کرد روندی برای پیگیری صدور «اعلان قرمز» اینترپل علیه نتانیاهو در جریان است. این اقدام در ادامه‌ی حکم بازداشتی مطرح شده که یک دادگاه در استانبول علیه نخست‌وزیر اسرائیل صادر کرده است. پرونده‌ی مورد اشاره به اتهام‌هایی درباره‌ی جنگ غزه و همچنین ماجرای توقیف فعالان یک ناوگان کمک‌رسانی مرتبط است.

این اقدام ترکیه واکنش تند دفتر نتانیاهو را به دنبال داشت. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، اردوغان را با عباراتی بسیار تند مورد حمله قرار داد و او را «دیکتاتور یهودستیز» توصیف کرد. در این بیانیه همچنین ترکیه به حمایت از حماس و اتخاذ سیاستی خصمانه علیه اسرائیل متهم شد.

اما ماجرا فقط به جنگ لفظی بر سر غزه محدود نمانده است. رسانه‌های عبری در گزارش‌های امروز خود، بخش مهمی از تنش تازه را به سوریه مرتبط می‌دانند؛ جایی که حضور و نفوذ ترکیه در سال‌های اخیر افزایش یافته و اسرائیل نسبت به گسترش نقش نظامی آنکارا در این کشور احساس خطر کرده است.

در همین چارچوب، رسانه‌های اسرائیلی از تشدید اختلافات میان دو طرف خبر داده‌اند و تحولات اخیر را بخشی از یک رقابت گسترده‌تر بر سر آینده‌ی سوریه و نظم امنیتی منطقه می‌دانند. ترکیه نیز در مقابل تأکید کرده که اقدامات و مواضع اسرائیل را تهدیدی علیه ثبات منطقه می‌داند.

دفتر ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه نیز امروز در واکنش به مواضع اسرائیل اعلام کرد تلاش دولت نتانیاهو برای معرفی ترکیه به‌عنوان «تهدید جدید» بخشی از سیاست تهدیدآمیز این رژیم است. آنکارا همچنین بار دیگر بر حمایت خود از فلسطینی‌ها تأکید کرده است.

به این ترتیب، آنچه امروز میان اردوغان و نتانیاهو رخ داد، صرفاً یک تبادل اتهام سیاسی نبود. از یک سو ترکیه تلاش کرده فشار حقوقی و بین‌المللی علیه نخست‌وزیر اسرائیل را افزایش دهد و از سوی دیگر، اسرائیل مستقیماً اردوغان و سیاست‌های منطقه‌ای ترکیه را هدف قرار داده است.

رسانه‌های عبری هشدار داده‌اند که ادامه‌ی این روند می‌تواند اختلافات دو کشور را از سطح جنگ لفظی و دیپلماتیک به عرصه‌های امنیتی و نظامی، به‌خصوص در سوریه، نزدیک‌تر کند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین کانون‌های تنش جدید در خاورمیانه باشد.

انتهای پیام

حسن بهشتی پور

آرمان امروز : توافق مکه یکی‌از تحولاتی است که می تواند روی آینده خاورمیانه اثر بگذارد.

توافق مکه را نمی‌توان صرفاً یک توافق دفاعی برای مقابله با تهدیدهای جاری دانست. از منظر رئالیسم ساختاری، تغییر محیط بین‌المللی و منطقه‌ای، افزایش نااطمینانی امنیتی و اهمیت فزاینده جنوب و غرب آسیا، انگیزه دولت‌ها برای ایجاد ترتیبات امنیتی منطقه‌ای و متنوع‌سازی شرکای راهبردی را افزایش داده است.

از منظر وابستگی به مسیر، این توافق نیز یک رویداد کاملاً منفرد نیست؛ بلکه بر بستر روابط و همکاری‌های قبلی سه کشور شکل گرفته و می‌تواند بخشی از یک فرایند تدریجی بازتنظیم روابط امنیتی آنها باشد.

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت توافق مکه ممکن است واکنش سه قدرت منطقه‌ای به تغییر ساختار محیط امنیتی در جنوب و غرب آسیا باشد؛ واکنشی که در آن، سه کشور بخشی از اختلافات تاریخی خود را در برابر هدف مشترک افزایش قدرت اثرگذاری، کاهش نااطمینانی امنیتی و مشارکت فعال‌تر در شکل‌دهی به نظم منطقه‌ای آینده، به حاشیه رانده‌اند.

اگر این همکاری در سال‌های آینده به ایجاد نهادهای پایدار، منافع مشترک، همکاری‌های مستمر و هزینه‌های فزاینده خروج منجر شود، آنگاه می‌توان از شکل‌گیری یک مسیر جدید و خودتقویت‌شونده در منطقه سخن گفت.

اما در مقطع کنونی، بهتر است با احتیاط بگوییم توافق مکه نه هنوز یک نظم امنیتی جدید است و نه صرفاً یک توافق دفاعی محدود؛ بلکه می‌تواند یکی از نخستین نشانه‌های تلاش قدرت‌های منطقه‌ای برای مشارکت فعال‌تر در شکل‌دهی به نظم امنیتی در حال گذار در جنوب و غرب آسیا باشد.