برترینها: در بیستوچهار ساعت گذشته، کلیپی از محسن افشانی در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده که بازتاب زیادی پیدا کرده است؛ کلیپی که در آن او به خوانندگی میپردازد و در متن و نحوه اجرای اثر، با ترانه «برای» اثر شروین حاجیپور وارد نوعی مواجهه میشود. اهمیت ماجرا فقط در خود این اجرا نیست؛ مسئله مهمتر، معنایی است که چنین کاری در فضای اجتماعی امروز ایران پیدا میکند و اینکه آیا بازتولید چنین دوگانهای میتواند کمکی به جامعه بکند یا صرفاً شکافهای موجود را بیشتر میکند.
در اینباره بخوانید:
کار عجیب و جنجالی محسن افشانی با آهنگ «برای» شروین
آقای نویسنده حسابی از خجالت محسن افشانی درآمد!
ترانه «برای» شروین حاجیپور در پاییز ۱۴۰۱ صرفاً یک قطعه موسیقی معمولی نبود. این اثر در مدت کوتاهی به یکی از نمادهای اعتراضات آن سال تبدیل شد و در میان بخشی از معترضان جایگاهی فراتر از یک ترانه پیدا کرد. «برای» بر اساس نوشتهها و خواستههایی شکل گرفت که مردم در شبکههای اجتماعی مطرح کرده بودند و همین ویژگی، به آن نوعی اصالت و ارتباط مستقیم با فضای اجتماعی آن روزها بخشید. بسیاری آن را روی تلفن همراه خود بهعنوان زنگ انتخاب کردند و این قطعه به بخشی از حافظه اجتماعی آن دوره تبدیل شد. فارغ از هر ارزیابی سیاسی درباره اعتراضات ۱۴۰۱، اثرگذاری اجتماعی «برای» قابل انکار نیست.
کلیپی که اکنون از محسن افشانی منتشر شده، از نگاه منتقدانش به این دلیل مورد توجه قرار گرفته که گویی در نقطه مقابل آن روایت قرار میگیرد. مسئله فقط بیان یک دیدگاه متفاوت نیست؛ بلکه نوع مواجهه با «برای» و تلاش برای تغییر یا حذف معنایی است که این قطعه در حافظه بخشی از جامعه پیدا کرده است.
محسن افشانی، مانند هر فرد دیگری، حق دارد دیدگاه متفاوتی داشته باشد و طبیعی است که بخشی از جامعه با او همدل باشد و بخشی دیگر با مواضع یا شخصیت او موافق نباشد. اختلاف نظر به خودی خود مسئلهای نیست. مسئله زمانی ایجاد میشود که یک روایت به جای آنکه با زبان و فرم مستقل خودش بیان شود، در قالب تقلید یا بازسازی معکوس روایت دیگری عرضه شود.
اگر «برای» اثرگذار شد، یکی از دلایلش این بود که از دل یک فضای اجتماعی مشخص و به شکل خودجوش شکل گرفت و به یک بیان مستقل تبدیل …