قسط‌بندیِ فقر؛ وقتی فردایمان را پیش‌خور می‌کنیم

روزنامه اعتماد-سلیمان محمدی: این روزها در شهر، واژه «قسطی» از بیلبوردها و دیوارها تا بدنه اتوبوس‌های شهری، دائم به چشم می‌خورد؛ از گوشی و لپ‌تاپ تا سفر و لوازم خانگی. پیامِ «بخر و بعداً پرداخت کن»، دیگر نه یک پیشنهاد، که دستورِ کارِ تبلیغاتِ روزانه است. استفاده از تسهیلات اعتباری برای کالاهای بادوام، در دنیا مرسوم است (هرچند نه با سودهای نجومیِ سیستم بانکی ما)، اما ماجرا زمانی نگران‌کننده می‌شود که «قسطی‌بخر» از کالاهای بادوام عبور کرده و به خریدهای سوپرمارکتی رسیده است؛ یعنی کالایی که امروز مصرف می‌شود و تمام می‌شود، اما پولش باید در آینده پرداخت شود. عادی شدن خرید با پول آینده

آمارها نشان می‌دهد که این پدیده، دیگر یک استثنا نیست. گزارش‌های تخصصی حاکی از آن است که حجم اعتبار مصرف‌شده در بازار «الان بخر، بعداً پرداخت کن» در سال ۱۴۰۳ به حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان رسیده است. گزارش‌های بزرگ‌ترین پلتفرم‌های خرید آنلاین نیز از رشد ۱۲۹ درصدیِ خرید اعتباری نسبت به سال قبل حکایت دارد. برخی پلتفرم‌ها نیز خبر از رشد ۲۳۰ درصدیِ حجم اعتبار تخصیص‌یافته در سال جاری می‌دهند. اعداد به‌وضوح نشان می‌دهند که «خرید با پول آینده» به رفتاری عادی تبدیل شده است.

علت این امر، محصولِ مستقیمِ گسترش فقر و ناتوانی خانوارهاست؛ اما ماجرا وقتی متفاوت می‌شود که «اقتصادِ مصرفی» وارد میدان می‌شود. در حالی که درآمد واقعی خانوار تحت فشار است، دستگاه تبلیغات …