اگر جمهوری‌خواهان اکثریت مجلس نمایندگان را از دست دهند، دست ترامپ در جنگ با ایران بسته می‌شود؟

امام جمعه اردبیل گفت: سخن ترامپ در خصوص جنگ اقتصادی، برای ایجاد تاثیر روانی و اثرگذاری بر بازار ایران است.

به گزارش سایت سبلان ما (اردبیل)، آیت الله سیدحسن عاملی در خطبه های این هفته نماز جمعه اردبیل با اشاره به یاوه گویی های اخیر رئیس جمهور آمریکا اظهار داشت: ترامپ این روزها باز دست به یک عملیات بزرگ روانی زده و گفته با جنگ اقتصادی ایرانی‌ها را وادار به تسلیم می‌کنم ۴۷ سال است که با ایران جنگ اقتصادی دارند فشار حداکثری درست کردند به تعبیر اوباما تحریمی درست کردند که در تاریخ بشر بی‌نظیر است پمپئو گفت تحریمی درست کردیم که با آن قطعاً ایرانی‌ها از گرسنگی در برابر ما رکوع خواهند کرد! تحریمی درست کردند که با آن جان بولتون به طمع افتاد و گفت امسال کریسمس را در تهران جشن خواهیم گرفت! و حالا دوباره همان مسیر را می‌روند مشهور است .

وی اضافه کرد: ترامپ توجه نمی‌کند که اوضاع کاملاً عوض شده است و امروز با گذشته خیلی فرق دارد در گذشته ما را تحریم می‌کردند و ما هیچ اهرم فشار نداشتیم در نتیجه در وضع تحریم هزینه‌ای برای آمریکا درست نمی‌شد در حالی که الان ما اهرم بزرگ تنگه هرمز را داریم و آمریکا و اروپا اصلاً نمی‌توانند بسته ماندن دراز مدت آن را تحمل کنند با آمدن سرما به احتمال قوی اوضاع امنیتی کشورهای مهمی به هم خواهد ریخت و لذا ترامپ از یک طرف از فشار اقتصادی صحبت می‌کند اما از آن طرف حتی حاضر است به ایران پول بدهد اما جنگ تمام شود و تنگه باز گردد.

امام جمعه اردبیل گفت: من از سرخیرخواهی به آمریکایی‌ها مطالبی می‌گویم و آرزو دارم ترجمه آن به دست آنها برسد به آنها می گویم شما ۴۷ سال با تحریم، ایران را در عرصه‌های حساس و استراتژیک به طرف خودکفایی، ابتکار و خود اتکایی سوق دادید صنایع دفاعی یک نمونه آن است شاید اگر موشک اسکاد را در بازار سیاه از ایران دریغ نمی کردید به طرف تولید موشک های بسیار پیشرفته حرکت نمی کرد در هر عرصه ای که شما تحریم کردید نخبگان ایرانی آستین بالا زدند و تحولاتی درست شد که شما آن را نمی‌خواستید آیا در تحریم اخیر یعنی محاصره دریایی فکر کرده اید که ایران به سرعت منافذ جدید اقتصادی و راه‌های مواصلاتی جدید را با ظرفیت بسیار وسیع باز خواهد کرد.

وی افزود: سردرگمی ترامپ در برابر مقاومت ملت ایران نشان اقتدار بزرگ ماست وی قبلاً هنگام حمله به ایران در توجیه حمله گفته بود دیگر تحریم‌های ایران تاثیر خود را از دست داده و کارایی ندارد و حالا می‌گوید میان گزینه جنگ و فشار اقتصادی دومی را انتخاب می‌کند و به طرف تحریم‌ها می‌رود ترامپ از سردرگمی گاهی اعترافات بسیار مهمی هم از خودش نشان می‌دهد و این ها همه در تاریخ ثبت می شود.

وی در بخش دیگری از خطبه ها با تشریح شرایطی که رژیم صهیونیستی در سوریه بر سر ترکیه در آورده است گفت: این هفته اسرائیل منطقه تحت سیطره ترکیه در سوریه را بمباران کرد خبرنگار به نتانیاهو می‌گوید چرا این کار را کردی؟ جواب می‌دهد: ما به هیچ وجه به ترکیه اجازه نمی‌دهیم در شمال غرب سوریه و جنوب اسرائیل پایگاه نظامی بزند به طور عمومی این پیام را به آنها رساندیم اما آنها نفهمیدند یا نشنیدند و لذا خواستیم به نحو شایسته به آنها پیام بفرستیم آنها می‌خواستند در فرودگاه ابوالظهور نزدیک به حلب برای خود پایگاه درست کنند ما هم فرودگاه ابوالظهور را بمباران کردیم و بارها و بارها به دولت سوریه گفته‌ایم که حق نداری اجازه دهی نیروهای اجنبی یعنی ترکیه در سوریه مستقر شوند.

وی تاکید کرد: در این حادثه عالم اسلام جداً از ترکیه که به تعبیر خودش پنجمین ارتش دنیا را دارد انتظار داشت از حیثیت خود دفاع بکند این کار اسرائیل یک هتاکی بزرگ برای ترکیه بود و قطعاً جماعتی از ترک‌ها آنجا شهید شده اند و اگر ترکیه کاری نکند این به یک رویه تبدیل خواهد شد مخصوصاً که ترکیه با سوریه پیمان امنیتی دارد جولانی فقط از ترکیه امید دارد که به فریادش برسد چون ترکیه او را سر کار آورده است اما امید جولانی از ترکیه هم مبدل به یاس شد.

امام جمعه اردبیل افزود: نتانیاهو در اهانت و تهدید به ترکیه گفت اردوغان باید متوجه باشد که چهارصد سال از سقوط دولت و امپراتوری عثمانی گذشته است یعنی تفکر نئوعثمانی را باید کنار بگذاری نتایاهو ادامه می دهد الان به جای امپراطوری عثمانی یک قدرت بزرگی در منطقه وجود دارد و آن ارتش اسرائیل است و یک ملت به نام ملت اسرائیل و یک حکومت به نام حکومت اسرائیل و ما اجازه نمی‌دهیم که امنیت ما تهدید شود.

امام جمعه اردبیل اضافه کرد: پذیرفتن ذلت در اسلام حرام است این سخن قرآن است که «لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ»(نه ستم می کنید و نه مورد ستم قرار می گیرید این آیه و ده ها آیه نظیر آن در حال حاضر توسط امت تعطیل شده است و فقط ایران اسلامی است که با استقلال کامل به این آیات عمل می‌کند و اگر بخواهد اسرائیل را بخاطر شرارتش گوشمالی دهد به وساطت هیچکس نگاه نمی‌کند.

وی در پایان گفت: اگر ترکیه عکس العمل نشان ندهد معنایش این است که با آوردن جولانی کل سوریه را در اختیار اسرائیل گذاشته است دولت ترکیه گفته من در تله نتانیاهو نمی‌افتم ، البته باید گفت جنگ لازم نیست اگر دو روز لوله نفت آذربایجان را که از ترکیه به حیفای اسرائیل می‌رود ببندد اسرائیل مثل سگ زوزه می‌کشد و در برابر ترکیه رکوع می‌کند.

انتهای پیام

این روزنامه با اشاره به دگرگونی اساسی در ماهیت روابط آنکارا و تل‌آویو نوشت که پیوند‌های میان دو طرف از سطح همکاری و اتحاد گذشته، به شرایطی شبیه به جنگ سرد بدل شده است؛ وضعیتی که این روزنامه مسئولیت ایجاد آن را متوجه سیاست‌های جدید آنکارا می‌داند.

به نوشته معاریو، رویکرد ترکیه صرفاً تقابل با رژیم صهیونیستی نیست، بلکه این کشور در پی احیای موقعیت خود به‌عنوان یک «امپراتوری منطقه‌ای و حتی فرامنطقه‌ای» است. معاریو با اشاره به حضور و نفوذ ترکیه در مناطقی، چون سوریه، سومالی، لبنان، عراق، قطر، لیبی، نوار غزه، کرانه باختری و قبرس، و تمایل آن به اثرگذاری بر مصر، ادعا می‌کند که مسأله رژیم صهیونیستی صرفاً یک بهانه است و هدف اصلی آنکارا تبدیل شدن به بازیگر مسلط و حلقه اتصال آسیا، آفریقا و هند به غرب و اروپا است.

این گزارش تحولات منطقه و تضعیف نفوذ ایران پس از دگرگونی‌ها در سوریه را فرصتی برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیک ترکیه ارزیابی کرده و می‌افزاید با این حال، کشور‌هایی نظیر اردن، لبنان، یونان، قبرس، مصر، امارات و عربستان نیز از این تحرکات احساس فشار و نگرانی می‌کنند.

معاریو همچنین با اشاره به امکان ائتلاف‌سازی منطقه‌ای رژیم صهیونیستی با یونان و قبرس، نسبت به توان واکنش میدانی ترکیه هشدار داده و می‌نویسد: «ترکیه این ظرفیت را دارد که ظرف یک شب، با اعزام تجهیزات مهندسی، زره‌پوش‌ها و سامانه‌های دفاعی به نزدیکی دمشق، پایگاهی نظامی ایجاد کند؛ رخدادی که تل‌آویو را با چالشی جدی روبه‌رو خواهد ساخت.»

در پایان، این تحلیل نتیجه‌گیری می‌کند که کلید اصلی برای مهار این تنش‌ها در کاخ سفید قرار دارد؛ جایی که دونالد ترامپ دلایل متعددی دارد تا با مداخله فوری، ضمن تعیین خطوط قرمز برای حضور ترکیه در سوریه، سازوکاری برای گفت‌و‌گو و هماهنگی میان این دو شریک پیشین و رقبای کنونی برقرار سازد.

همچنین روزنامه جروزالم پست گزارش داد که «روابط اسرائیل و ترکیه قبل از هفت اکتبر ۲۰۲۳، زمانی که دو طرف روابط کامل دیپلماتیک را از سر گرفتند و سفر‌هایی را رد و بدل کردند، در حال بهبود بود. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، کمتر از سه هفته قبل از هفت اکتبر در نیویورک دیدار کردند.»

این روزنامه توضیح داد که «از آن زمان، اردوغان بار‌ها از توصیف حماس به عنوان یک سازمان تروریستی خودداری کرده و در عوض آن را «جنبش آزادی‌بخش» نامیده است. اسرائیل دیپلمات‌های خود را از ترکیه فراخواند و آنکارا بعداً سفیر خود را از اسرائیل فراخواند. ترکیه همچنین تجارت دوجانبه با اسرائیل را متوقف کرد. لفاظی‌های اردوغان به شدت افزایش یافته است، از جمله مقایسه نتانیاهو با هیتلر و اشاره به اینکه ترکیه ممکن است در سال ۲۰۲۴ مانند لیبی و قره باغ کوهستانی علیه اسرائیل مداخله کند.»

جروزالم پست اشاره کرد که «سوریه اکنون یک جغرافیای نظامی برای این رقابت دارد» و «نزدیک به سه سال است که اسرائیل مجبور شده است امنیت را در چندین جبهه، از غزه گرفته تا لبنان و ایران، در نظر بگیرد.»

این روزنامه افزود: «ظهور حضور نظامی قوی ترکیه در سوریه تحت حمایت یک دولت به شدت متخاصم در آنکارا، چالشی اساساً متفاوت ایجاد خواهد کرد: رادارها، سیستم‌های دفاع هوایی، هواپیما‌ها و پهپاد‌های ترکیه می‌توانند آزادی حرکت اسرائیل را محدود کرده و جبهه شمالی که از قبل هم بی‌ثبات بوده را به عرصه‌ای تبدیل کنند که نیرو‌های مسلح یک کشور عضو ناتو در آن درگیر هستند.»

جروزالم پست ادامه داد که «واشنگتن به وضوح این خطر را درک می‌کند. تام باراک، فرستاده ایالات متحده، اظهار داشت که ایالات متحده پس از حمله ابوالظهور که خطر یک رویارویی ناخواسته را به همراه داشت، در حال کار بر روی یک مکانیسم سه‌جانبه برای کاهش تنش بین اسرائیل، ترکیه و سوریه است».

به نوشته این روزنامه، ارتباطات نظامی ناکافی بین اسرائیل و ترکیه (یک عضو ناتو) می‌تواند منجر به درگیری دقیقی شود که باراک نسبت به آن هشدار داده بود و این موضوع همچنین پرسش ناخوشایندی را در مورد «مکانیسم مشترک رفع اختلاف» که با میانجیگری ایالات متحده ایجاد شده و اسرائیل، سوریه و ایالات متحده در ماه ژانویه برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات و کاهش تنش‌های نظامی توافق کردند، مطرح می‌کند. هر دستاوردی که این مکانیسم داشته باشد، به وضوح برای جلوگیری از وقایع این هفته کافی نبوده است.

این روزنامه ادامه داد: «راه حل نمی‌تواند کاهش گفت‌و‌گو باشد، بلکه افزایش آن است و سوریه همچنان در وضعیت ناپایداری قرار دارد و اسرائیل دلایل زیادی برای تردید در مورد نیات حاکمان جدید خود و دوام طولانی مدت آنها دارد. با این حال، رئیس موقت احمد الشرع ماه گذشته گفت که سوریه به دنبال توافق امنیتی با اسرائیل است و الشیبانی تأیید کرد که دمشق حتی پس از حمله نیز پذیرای مذاکرات است. این استثنایی است و نیاز به آزمایش دارد.»

این روزنامه در پایان استدلال کرد که «ترکیه یک چالش استراتژیک جدی است و به همین دلیل، اسرائیل باید خطوط قرمز نظامی معتبر را با دیپلماسی مداوم ترکیب کند و وقتی گزینه جایگزین، درگیری تصادفی با ارتش وابسته به ناتو در خاک سوریه است، ارتباط برقرار کردن نقطه ضعف نیست؛ بلکه مسئله امنیت ملی است».

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با ادعای تشدید فشار بر کشورمان از طریق هدف قرار دادن شرکای اقتصادی، هشدار معروف جورج بوش به متحدان واشنگتن پس از حملات یازده سپتامبر را تکرار کرد. او روز پنجشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌بی‌سی مدعی شد که جهان شاهد بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ در تاریخ خواهد بود و کشورها یا با آمریکا هستند یا علیه آن.

این ادبیات تند با هدف تاکید بر تمایل واشنگتن برای مجازات کشورهایی به کار رفت که همچنان با کشورمان مراودات تجاری دارند. بسنت اعلام کرده که در نشست خبری روز دوشنبه از طرح جدید خود رونمایی می‌کند. با این حال به گزارش بلومبرگ، چنین اظهاراتی نشان‌دهنده فقدان نگران‌کننده گزینه‌های آمریکا برای پایان دادن به این درگیری به شدت نامحبوب در آمریکا است. استفاده از این عبارت بدنام، یادآور دو دهه جنگ‌های بی‌پایان واشنگتن در خاورمیانه است، همان جنگ‌هایی که دونالد ترامپ و وزیر دفاع او یعنی پیت هگست بارها وعده داده‌اند از آن پرهیز کنند.

در این میان، چین بزرگ‌ترین آزمون برای سنجش عزم واشنگتن در اجرای این تهدیدها خواهد بود. پکن خریدار اصلی نفت ایران است و دولت ترامپ تاکنون تمایل چندانی برای به چالش کشیدن روابط اقتصادی این کشور با تهران نشان نداده است. این موضوع به ویژه با توجه به سفر ماه آینده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین به آمریکا و تلاش دو اقتصاد بزرگ جهان برای حفظ یک آتش‌بس تجاری شکننده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ایران دهه‌هاست که تحت تحریم‌های سخت قرار دارد. آمریکا در حالی محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا می‌کند که ماه‌ها حملات هوایی نتوانسته اراده کشورمان را به چالش بکشد و تهران را به امضای توافقی برای پایان دادن به جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و واگذاری مواد هسته‌ای خود وادار کند. مشخص نیست واشنگتن به جز هدف قرار دادن چین یا اجرای بازی بی‌حاصل تحریم نهادهای کوچک‌تر همکار با ایران در سایر کشورها، چه ابزار اقتصادی معنادار دیگری در اختیار دارد. همزمان با طولانی شدن این درگیری، آسیب به اقتصادهای سراسر جهان نیز در حال افزایش است.

علی واعظ، معاون مدیر برنامه در گروه بین‌المللی بحران معتقد است که آمریکا ظرفیت لازم برای اجرای یک رژیم تحریمی غیرقابل نفوذ علیه کشوری مانند ایران را که در دور زدن تحریم‌ها تخصص دارد، در اختیار ندارد. به گفته او ترامپ نیز صبر لازم برای نتیجه‌بخش بودن چنین سیاستی را ندارد، چرا که این روند ماه‌ها زمان می‌برد نه هفته‌ها. با این وجود ترامپ روز چهارشنبه هشدار داد هر کشوری که به نهادهای مالی، کسب‌وکارها، فرودگاه‌ها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هرگونه مسیر نجاتی برای ایران فراهم کنند، با پیامدهای اقتصادی بسیار سنگینی روبه‌رو خواهد شد. او تاکید کرد که قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، صرافی‌ها، ثبت کشتی‌ها و شرکت‌های صوری همگی باید فورا متوقف شوند.

تمرکز بر مسئله نفت، مستقیما پکن را که خریدار ۹۰ درصد صادرات نفتی ایران است در سیبل قرار می‌دهد. واشنگتن از زمان آغاز جنگ، برخی پالایشگاه‌های مستقل چین را تحریم کرده اما از هدف قرار دادن بانک‌های بزرگ چینی که تامین مالی این تجارت را بر عهده دارند خودداری کرده است. کریس کندی، تحلیلگر اقتصاد سیاسی در بلومبرگ اکونومیکس این پرسش را مطرح می‌کند که آیا کاخ سفید حاضر است این کارزار جدید جنگ اقتصادی را بر روابط خود با چین ترجیح دهد. به باور او در صورت چنین انتخابی، پیامدهای جدی در انتظار آمریکا خواهد بود. کندی می‌افزاید که این تهدیدهای جدید در واقع اعترافی به ته کشیدن گزینه‌های روی میز واشنگتن است.

هرگونه تصمیم برای اعمال فشار بر چین می‌تواند خطر تشدید تنش‌ها را درست چند هفته پیش از میزبانی ترامپ از شی جین‌پینگ در واشنگتن افزایش دهد،چنین اقدامی همچنین خطر اقدامات تلافی‌جویانه پکن را در پی دارد که می‌تواند در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر که اقتصاد محور اصلی آن است، به اقتصاد آمریکا ضربه بزند. پکن پیش از این با اعلام محدودیت‌های صادراتی روی خاک‌های کمیاب که کاخ سفید را مجبور به عقب‌نشینی از جنگ تعرفه‌ای کرد، تمایل خود را برای مقابله با ترامپ نشان داده است.

جاش لیپسکی، معاون اقتصاد بین‌الملل شورای آتلانتیک تاکید می‌کند که بدون وجود یک ائتلاف بین‌المللی که اکنون در دسترس نیست، هیچ راهی برای مجازات بیشتر اقتصادی که بیش از چهل سال تحت تحریم بوده وجود ندارد. او می‌افزاید مشخص نیست واشنگتن چگونه می‌خواهد بدون ایجاد واکنش شدید چین در آستانه سفر رئیس‌جمهوری شی، گلوگاه مالی ایران را بیشتر از این بفشارد. وزارت خارجه چین نیز با رد تهدیدهای ترامپ مبنی بر آغاز جنگ اقتصادی علیه شرکای تجاری ایران، اعلام کرد که این رویکرد کمکی به حل تنش‌های منطقه نخواهد کرد.

برت اریکسون، کارشناس تحریم‌ها و مدیر ارشد در آبسیدین ریسک ادوایزرز می‌گوید دولت ترامپ هیچ امتیازی در اختیار ندارد که به واسطه آن بتواند از شی بخواهد تا این‌گونه علنی و با تبعات سنگین در برابر واشنگتن کرنش کند. به گفته او این درخواست در واقع به معنای آن است که پکن با میل خود به آمریکا اجازه دهد تعیین کند با چه کسی می‌تواند تجارت کند و این رویه‌ای است که چین به هیچ وجه قصد پایه‌گذاری آن را ندارد.

اگرچه چین بدیهی‌ترین هدف این سیاست به شمار می‌رود، اما اگر آمریکا برای انزوای بیشتر اقتصاد کشورمان دست به کار شود، کشورهای دیگر نیز در خط مقدم قرار خواهند گرفت. امارات متحده عربی همواره از شرکای بزرگ تجاری ایران و یکی از تامین‌کنندگان اصلی کالاها و ارزهای خارجی برای این کشور بوده است. با این وجود ابوظبی در هفته جاری با این ادعا که تهران به سمت خاک این کشور موشک‌های بالستیک شلیک کرده است، از قطع تمام روابط اقتصادی خود با جمهوری اسلامی خبر داد. بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده توسط بلومبرگ، ترکیه به عنوان یکی از متحدان آمریکا در ناتو پس از چین بزرگ‌ترین خریدار صادرات ایران است. هند نیز که شریک راهبردی آمریکا محسوب می‌شود و ترامپ به دنبال مذاکره برای یک توافق تجاری با آن است، منبع بزرگی برای واردات ایران به ویژه در حوزه غذا و دارو به شمار می‌رود.

صرافی‌ها در امارات و عراق نیز به ایران کمک می‌کنند تا وجوه حاصل از فروش نفت را به داخل کشور بازگرداند و پرداخت‌هایی را که اغلب به یوان چین دریافت می‌شوند، به ارزهای قابل استفاده برای تهران تبدیل کنند. حتی بدون در نظر گرفتن مقاومت کشورهای دیگر، تردیدهایی درباره موفقیت کمپین تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا وجود دارد. تحلیلگران هشدار داده‌اند مشخص نیست که آیا آمریکا می‌تواند روابط تجاری ایران از جمله مسیرهای زمینی با کشورهای همسایه را که به دلیل مجاورت جغرافیایی و پیوندهای عمیق تاریخی نسل‌هاست پابرجا مانده‌اند به طور کامل قطع کند یا خیر.

کلر اونیل مک‌کلسکی، مقام پیشین خزانه‌داری و هم‌بنیان‌گذار یک شرکت مشاوره تحریم بر این باور است که موفقیت این مسیر تا حد زیادی به جزئیات سیاست آمریکا و سطح اجرای آن بستگی دارد. او معتقد است در این مقطع زمانی، بعید به نظر می‌رسد که تنها تهدیدهای گسترده علنی بتواند رفتارها را تغییر دهد و برای اینکه کشورهای ثالث دقیقا درک کنند دولت ترامپ حاضر است چه اهدافی را نشانه بگیرد، به اقدام عملی علیه یک بانک یا شرکت خارجی نیاز است.