به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، آمارهای تازه شرکت مدیریت منابع آب ایران، از بهبود محسوس وضعیت منابع آب سطحی کشور نسبت به سال گذشته حکایت دارد؛ اما خواندن این ارقام بدون توجه به پراکندگی جغرافیایی منابع، وضعیت آبخوانها و فشار فزاینده بر مصارف، میتواند تصویری گمراهکننده از بحران آب ایران ایجاد کند. افزایش ۷۴ درصدی ورودی مخازن و رشد ۳۷ درصدی حجم آب ذخیرهشده، بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، فرصتی محدود برای ترمیم بخشی از منابع آبی کشور است؛ فرصتی که نحوه مصرف آن تعیین میکند این بهبود موقت به بازسازی منابع منجر شود یا دوباره با افزایش برداشت از بین برود.
بر اساس آخرین دادهها، از ابتدای سال آبی جاری تا چهارم مردادماه، ۴۵.۷۴ میلیارد مترمکعب آب وارد مخازن سدهای کشور شده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۶.۳۴ میلیارد مترمکعب بود. حجم آب موجود در مخازن نیز از ۲۲.۵۴ میلیارد مترمکعب در سال گذشته به ۳۰.۸۹ میلیارد مترمکعب رسیده است. همزمان، خروجی سدها ۱۹ درصد افزایش یافته و میزان پرشدگی مخازن به ۶۰ درصد رسیده است.
در نگاه نخست، این ارقام میتواند نشانه عبور از یک دوره بحرانی تلقی شود؛ اما شاخص ملی پرشدگی سدها نمیتواند وضعیت واقعی آب در همه مناطق ایران را توضیح دهد. در یک سوی این تصویر، سدهای نهند، آزادی و ایلام تقریباً به ظرفیت کامل رسیدهاند و در سوی دیگر، سدهای لار، دوستی، طرق، پانزده خرداد، بارزو و ساوه همچنان کمتر از ۱۰ درصد پرشدگی دارند.
این شکاف جغرافیایی یک نکته مهم درباره حکمرانی آب در ایران را آشکار میکند: «وضعیت آب کشور» یک عدد واحد نیست. بحران آب، بسته به حوضه آبریز، اقلیم، الگوی مصرف، ظرفیت منابع زیرزمینی، توسعه کشاورزی و وابستگی جمعیت و اقتصاد منطقه به منابع سطحی، شکلهای متفاوتی پیدا میکند. ممکن است یک استان همزمان با افزایش ذخیره سدهای خود، با افت آبخوانها یا کاهش جریانهای طبیعی رودخانهها مواجه باشد.
از همین منظر، آمار بارش اهمیت بیشتری پیدا میکند. ارتفاع بارش کشور از ابتدای سال آبی تا چهارم مردادماه ۲۳۶.۴ میلیمتر بوده؛ رقمی بسیار نزدیک به میانگین بلندمدت ۲۳۷.۱ میلیمتری. بنابراین …
