تنگه هرمز در شرایط فعلی دیگر صرفاً یک گذرگاه حیاتی برای انتقال انرژی به شمار نمیآید، بلکه به یکی از حساسترین کانونهای امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک منطقه تبدیل شده است. پس از انسداد این آبراه استراتژیک در جریان جنگ ۴۰ روزه، اکنون، ایران و عمان به یک توافق چارچوبی و موقت برای مدیریت و بازگشایی تنگه هرمز دست یافتهاند.
به گزارش رکنا به نقل از فرارو، با این وجود، پرسش اساسی اینجاست که آیا این ترتیبات موقت میتواند پایدار بماند و آیا اساساً قادر است روند مناسبات پرتنش تهران و واشنگتن را دستخوش تغییر کند؟
جلال ساداتیان، تحلیلگر مسائل بینالملل، تأکید میکند که تنگه هرمز پتانسیل آن را دارد که به گرانیگاه و نقطه تعیینکننده در هرگونه توافق احتمالی میان ایران و آمریکا تبدیل شود. او بر این باور است که اگر امروز تنگه هرمز به یک «پاشنه آشیل» بدل شده، مقصر اصلی این وضعیت ایالات متحده است؛ کشوری که با اتخاذ رویکردها و رفتارهای غیرمتعارف، یک مسیر عادی و بینالمللی کشتیرانی را به کانون اصلی بحران و تنش در منطقه تبدیل کرد. ایران باید مناسبات منطقهای را از نو تعریف کند
جلال ساداتیان، با اشاره به اهمیت راهبردی تفاهمنامهها و همکاریهای منطقهای، این موضوع را بسیار فراتر از یک توافق موقت دوجانبه ارزیابی کرد. وی در اینباره توضیح داد: «جمهوری اسلامی ایران میبایست بسیار پیشتر از این، گامهای جدیتری در راستای تعمیق مناسبات با کشورهای حوزه خلیج فارس و شکلدهی به سازوکارهای مستحکم همکاری منطقهای برمیداشت.»
به گفته این تحلیلگر: «یکی از چالشهای تاریخی این منطقه آن است که کشورهای همسایه در ایجاد روابطی باثبات و مبتنی بر منافع متقابل ناکام بودهاند. همین خلأ استراتژیک، بستر مناسبی را برای مداخله قدرتهای فرامنطقهای فراهم آورده و اختلافات سیاسی را به بحرانهای تمامعیار امنیتی ارتقا داده است. به عنوان نمونه، ایران ظرفیت آن را داشت که از ماهها پیش تمایل خود را برای عضویت در شورای همکاری خلیج فارس ابراز کند. اگرچه همواره سطوحی از همکاری میان کشورهایی نظیر ایران، ترکیه و پاکستان جریان داشته، اما این میزان از تعامل به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای امنیتی منطقه …
