به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در نگاه اول، Becium homblei تفاوت چندانی با یک گیاه خودرو و کمارتفاع ندارد؛ اما زمینشناسان و متخصصان اکتشاف معدن نگاه دیگری به آن دارند. این گیاه که در منابع علمی با نامهای جدیدتری مانند Becium centraliafricanum و Ocimum centraliafricanum نیز شناخته میشود، یکی از مشهورترین گیاهان «نشانگر مس» در جهان است؛ گیاهی که حضورش در برخی مناطق میتواند سرنخی از وجود خاکها و سنگهای غنی از مس در زیر پای آن باشد.
به همین دلیل در ادبیات اکتشاف معدنی، این گیاه با نامی بسیار گویا شناخته شده است: «گل مس زامبیا». چرا این گیاه برای زمینشناس مهم است؟
راز ماجرا در رابطه غیرمعمول این گیاه با فلزات سنگین، بهویژه مس، نهفته است.
Becium homblei توانایی تحمل غلظتهای بسیار بالای مس در خاک را دارد. یک مطالعه میدانی نشان داده است که این گیاه میتواند در خاکهایی با غلظت مس تا حدود ۱۵ هزار میلیگرم در کیلوگرم (ppm) نیز رشد کند؛ رقمی بسیار بالا که نشان میدهد گیاه برای زندگی در محیطهای غنی از فلز سازگاری ویژهای پیدا کرده است. این گیاه همچنین توان تحمل غلظت بالای نیکل را نیز دارد.
اما داستان فقط تحمل مس نیست.
پژوهشها نشان دادهاند که این گیاه میتواند مس و برخی فلزات سنگین را در برگهای خود انباشته کند. بخشی از مس جذبشده نیز در دیواره سلولهای برگ به شکل ترکیبات آلی نگهداری میشود؛ سازوکاری که به گیاه اجازه میدهد در محیطی که برای بسیاری از گونههای دیگر نامناسب یا حتی سمی است، زنده بماند.
در واقع، گیاه برای زمینشناس تبدیل به یک «حسگر زنده» شده است. وقتی گیاه جای نقشه زمینشناسی را میگیرد
اکتشاف معدن معمولاً با نمونهبرداری از خاک و سنگ، مطالعات ژئوشیمیایی، ژئوفیزیک و در نهایت حفاری انجام میشود. اما پیش از آنکه مته حفاری وارد زمین شود، گاهی طبیعت سرنخ خود را روی سطح زمین نشان میدهد.
در مناطقی که سنگها و ذخایر مس در زیر پوشش خاک قرار گرفتهاند، عناصر موجود در اعماق زمین میتوانند از طریق آب، هوازدگی و فرایندهای طبیعی به محیط ریشه گیاه برسند. …