اربعین در زبان عربی به معنای چهل است و در اصطلاح فرهنگ عامه نیز، سپری شدن چهل روز از مرگ کسی و بر پای داشتن مراسمی برای بزرگداشت او را تحت عنوان چهلم یا اربعین میشناسیم. البته در مذهب شیعه، اربعین مشخصا به روز بـیـسـتـم مـاه صـفـر یـعـنـی چـهـل روز پـس از واقـعـه عـاشـورا و شهادت امام حسین (ع) و یارانش گفته میشود. اما به واقع بنا به چه دلایلی چهل روز بعد از فوت متوفی برای او مراسم یادبودی برگزار میکنیم؟ به راستی رمز و رازی که میگویند در برخی اعداد ازجمله عدد چهل وجود دارد؛ چیست؟ در طول قرنها مراسم اربعین یا چهلم امام حسین (ع) همواره اهمیت و جایگاه ویژهای برای ما شیعیان داشته؛ این مناسک در طی تاریخ چگونه و چرا به پیادهروی عظیمی که امروز شاهد آن هستیم؛ تبدیل شده است؟
ازجمله مواردی که برخی به عنوان اسرار عدد چهل برمیشمارند؛ میتوان به نمونههای ذیل اشاره کرد: نطفه انسان پس از 40 روز علقه میشود. حضرت آدم، 40 شبانه روز در کوه صفا راز و نیاز کرد و در سجده بود. میان خداوند و حضرت موسی، 40 شبانهروز وعده بود تا دیدار صورت گیرد و تورات نازل شود. برای دیدن حضرت خضر باید 40 صبح خانه را آب و جارو کرد تا حضرتش رخ بنماید. قوم بنیاسرائیل 40 سال از ورود به سرزمین موعود ممنوع شد. حضرت محمد(ص)، 40 شبانه روز در غار حرا عبادت کرد. حضرت محمد (ص) در 40 سالگی به نبوت رسید. از حضرت محمد (ص) نقل است که هر کس 40 روز اعمال خود را برای خداوند متعال خالص کند، چشمههای حکمت از قلبش بر زبانش جاری میشود. (چلهنشینی صوفیان) رسول اکرم (ص) میفرمایند: اگر کسی 40 ساله شد و خیرش بر شرش غلبه نکرد، آماده رفتن به جهنم میشود. حضرت محمد (ص): مردمان طالب دنیایند تا 40 سالشان شود. در روایتی آمده است: بنده وقتی به 40 سالگی میرسد، خداوند به 2 فرشته مراقب او دستور میدهد بر این بنده سخت گیرید. امیر مومنان علی (ع) در روایتی میگوید اگر 40 مرد با من بیعت میکردند، در برابر دشمنانم میایستادم. پیامبر اسلام (ص) میفرماید: اگر از امت من کسی 40 حدیث حفظ کند که در امر دین به او یاری رساند، خداوند، او را در روز قیامت، فقیه و عالم محشور میکند. کسی که شرابخواری کند، نمازش تا 40 روز مقبول واقع نمیشود. کسی که 40 روز طعام حلال بخورد، قلبش نورانی میشود. کسی که لقمه حرام بخورد تا 40 روز دعایش مستجاب …
