لیلا عزالدینلو، رئیس گروه ذخائر ژنتیکی دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی با اشاره به رویکرد علمی این دفتر در حفاظت از تنوعزیستی اظهار داشت: حفاظت مؤثر از گونههای در معرض تهدید، بدون شناخت دقیق ساختار ژنتیکی جمعیتها ممکن نیست. به همین منظور، مطالعات ژنتیکی و مولکولی گونههای شاخص حیاتوحش کشور در دستور کار این گروه قرار گرفته است تا تصمیمگیریهای مدیریتی بر پایه دادههای علمی دقیق انجام پذیرد.
وی با اشاره به انعقاد سه قرارداد پژوهشی در این زمینه افزود: در قالب این همکاریها، پروژه بررسی تنوع ژنومیکی و تبارزایی جمعیتهای افعی گرزه و افعی رازی با رویکردهای حفاظتی و درمانی مبتنی بر نشانگرهای ژنومی در حال اجراست. همچنین تهیه شناسنامه و نقشه ژنتیکی یوزپلنگ آسیایی، خرس سیاه و گوزن زرد ایرانی به عنوان گونههای شاخص و در معرض تهدید کشور آغاز شده است.
رئیس گروه ذخائرژنتیکی دفتر موزه ملی ادامه داد: در بخش دیگری از این برنامه، ارزیابی تنوع ژنتیکی، نرخ درونآمیزی و روابط خویشاوندی جمعیت گور ایرانی با همکاری اداره کل محیط زیست یزد در حال انجام است؛ موضوعی که نقش تعیینکنندهای در مدیریت جمعیتهای کوچک و جلوگیری از افت تنوع ژنتیکی دارد.
به گفته عزالدینلو، این طرحها با همکاری دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام میگیرد و روند اجرایی آنها در حال پیشرفت است. در همین راستا، طی مکاتبه رسمی، نخستین گزارش پیشرفت مطالعات درخواست شده و بر اساس هماهنگیهای انجامشده، مقرر است مجریان طرح گزارش حضوری خود را در معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ارائه کنند.
وی با اعلام پیشرفت ۶۰ درصدی این برنامهها تصریح کرد: هدف از انجام این مطالعات، حفظ حداکثری تنوع ژنتیکی درون و بین جمعیت ها، جلوگیری از کاهش اندازه موثر جمعیت، پیشگیری از همخونی و فرسایش ژنتیکی، حفظ ژنهای سازگار با شرایط مختلف محیطی و فراهم کردن منابع ژنتیکی برای برنامههای احیا، تکثیر و معرفی یا معرفی مجدد گونهها است.
عزالدینلو در پایان تأکید کرد: تهیه نقشه ژنتیکی گونهها، ابزار کلیدی برای افزایش شانس بقا، برنامهریزی تکثیر، مدیریت جمعیت و مقابله با مخاطرات پیشرو در زیستگاههای طبیعی کشور است.
