به گزارش خبرگزاری برنا از قزوین، ملازینال رییس حوزه هنری استان قزوین در یادداشت خود با عنوان" بازگشت به حافظه تاریخی " آورده است: روزهای پایانی مرداد، برای ایرانیها یادآور بازگشت آزادگان از عراق است؛ بازگشتی که تنها یک رویداد تقویمی نیست، بلکه فصلی تازه در تاریخ ایثار و ایستادگی ایران عزیز است. برای درک بزرگی این تجربه، کافی است به چند عدد نگاه کنیم: دهها هزار اسیر ایرانی، صدها شهید در بند، میلیونها نامه میان اردوگاه و خانوادهها، و سالهایی که در حافظه مردم ایران ماندهاند. این اعداد، تنها آمار نیستند؛ یادآور این حقیقتاند که اسارت، بخشی مهم از تاریخ مقاومت تمدنی ایرانیان است.
ادبیات اردوگاهی؛ پلی میان واقعیت و روایت
اما برای نسلی که در «حجاب معاصرت» زندگی میکند، فهم این تجربه بهسادگی ممکن نیست. آنچه امروز در کتابها و مراسمها میبینیم، تنها سایهای از واقعیت اردوگاههاست. همینجاست که ادبیات اردوگاهی اهمیت پیدا میکند. کافی است نگاهی به تجربه غرب پس از جنگ جهانی دوم داشته باشیم. روایت اردوگاه و اسارت، تجربهای انسانی و عظیم است که باید با زبان هنر حفظ شود. از «مجمعالجزایر گولاگ» و «انسان در جستوجوی معنا»، تا «فهرست شیندلر» و «زندگی زیباست» و نیز موزهها و قالبهای هنری دیگر، همگی در پی ثبت اردوگاهها بهعنوان جلوهای از مقاومت هستند تا فراموش نشوند.
ادبیات و هنر اردوگاهی در کشور ما نیز همواره با استقبال گسترده مخاطبان روبهرو بوده است. کافی است نگاهی به آثار جریانساز در این حوزه بیندازیم؛ کتابهایی چون «من زندهام»، «روزهای بیآینه»، «پایی که جا ماند»، «پاسیاد پسر خاک» و «آن بیستوسه نفر» در عرصه ادبیات، یا فیلمهایی همچون «بوی پیراهن یوسف» و «اخراجیها ۲» در سینما، بهخوبی نشان میدهند که روایت اسارت و آزادگی تا چه اندازه با حافظه جمعی ایرانیان گره خورده و ظرفیت بالایی برای تولید آثار هنری اثرگذار دارد.
قزوین؛ کانون روایت آزادگی و مقاومت
بخشی از تجربه بینظیر پایداری ایران در جنگ تحمیلی، در روایت آزادگی خلاصه میشود. آزادگان ایرانی فقط اسیر نبودند؛ حاملان سرمایهای اخلاقی و ملی بودند. در این میان، قزوین جایگاهی ویژه دارد. این شهر با چهرههایی چون شهید سیدعلیاکبر ابوترابیفرد، «سید آزادگان»، …
