در اقتصادی که بخش بزرگی از سرگرمی و اوقات فراغت را با «تجربههای قابل خرید» تعریف میکند، کمکم این تصور شکل گرفته که تفریح یعنی خرجکردن؛ هرچه تجربه گرانتر، جذابتر و متفاوتتر باشد، ظاهراً حال بهتری هم باید به همراه بیاورد. اما بخش مهمی از پژوهشهای سلامت و بهزیستی تصویر دیگری نشان میدهد. پیادهروی، بودن در طبیعت، فعالیت بدنی، مطالعه برای لذت، بازی، گفتوگو و ارتباط با دیگران، فقط سرگرمیهای ساده و قدیمی نیستند؛ این فعالیتها میتوانند با سلامت روان، احساس رضایت، کاهش تنهایی و کیفیت زندگی ارتباط داشته باشند.
شاید مسئله این نباشد که «چقدر برای تفریح پول داریم؟»؛ سؤال مهمتر این باشد که چقدر بلدیم از امکاناتی که همین حالا در اختیارمان است استفاده کنیم؟
تفریح را گران کردهایم، نه شادی را
بسیاری از چیزهایی که امروز به عنوان «تفریح» میشناسیم، به یک محصول اقتصادی تبدیل شدهاند. برای رفتن به سفر باید هزینه کرد؛ برای رستوران رفتن باید هزینه کرد؛ برای بسیاری از سرگرمیهای شهری باید بلیت خرید؛ حتی گاهی برای یک دورهمی خانوادگی هم خرید و سفارش غذا به بخش اصلی ماجرا تبدیل میشود.
این روند به خودی خود بد نیست. انسان به تفریح، تجربه تازه و مصرف فرهنگی و اقتصادی نیاز دارد. مسئله از جایی شروع میشود که تفریح پولی تنها شکل قابل تصور تفریح شود. آن وقت ممکن است فرد بعد از یک هفته پرتنش، به جای اینکه از خودش بپرسد «چه چیزی به من انرژی میدهد؟»، بپرسد:«برای اینکه حالم خوب شود، چه چیزی بخرم؟» در حالی که بسیاری از نیازهای روانی ما الزاماً به خرید پاسخ نمیدهند.
گاهی چیزی که نیاز داریم، تغییر فضاست؛ گاهی حرکت، گاهی آفتاب و هوای آزاد، گاهی خندیدن با دوستان، گاهی یک بازی خانوادگی و گاهی فقط یک ساعت فاصله گرفتن از صفحهنمایش.
پیادهروی؛ شاید سادهترین تفریح دنیا
پیادهروی یکی از کمهزینهترین تفریحهاست و در عین حال میتواند به سلامت جسم و روان کمک کند. پژوهشی که در سال ۲۰۲۶ در مجله پزشکی ورزشی بریتانیا منتشر شد و ۳۷۲ مطالعه با بیش از ۳.۳ میلیون نفر را بررسی کرد، نشان داد فعالیت بدنی در اوقات فراغت با سلامت روان بهتر و سطح پایینتر مشکلات سلامت روانی ارتباط دارد.
برای شروع هم کار پیچیدهای لازم نیست؛ میتوانیم عصرها در محله قدم بزنیم، …
