به گزارش خبرگزاری برنا از اصفهان، وقف در ایران سابقهای طولانی دارد؛ سنتی که در دورههای مختلف، بخشی از نیازهای اجتماعی مردم را بدون اتکا به ساختارهای دولتی تأمین میکرد. از ساخت مسجد و مدرسه گرفته تا تأمین آب، درمان و کمک به نیازمندان، وقف در حقیقت یکی از نخستین شکلهای مشارکت سازمانیافته مردم در حل مسائل جامعه بوده است.
اصفهان نیز در میان استانهای کشور، جایگاه ویژهای در فرهنگ وقف دارد. بر اساس آمارهای اعلامشده، این استان بیش از ۲۵ هزار موقوفه و حدود ۶۷ هزار رقبه دارد؛ ظرفیتی بزرگ که در دل خود املاک، بناها و آثار تاریخی و فرهنگی فراوانی را جای داده است.
اما تعداد بالای موقوفات، به تنهایی نشانه کارآمدی نیست.
وقف؛ از یک سنت مذهبی تا یک سرمایه اجتماعی
یکی از مهمترین ویژگیهای وقف، پیوند آن با مسئولیت اجتماعی است. واقف، دارایی خود را از مالکیت شخصی خارج میکند تا منافع آن در مسیر مشخصی هزینه شود؛ مسیری که میتواند آموزش، درمان، امور مذهبی، کمک به نیازمندان یا دیگر نیازهای عمومی را شامل شود.
در واقع، وقف میتواند سرمایهای اجتماعی باشد؛ سرمایهای که اگر درست مدیریت شود، بخشی از بار مشکلات جامعه را بر دوش میکشد.
در شرایطی که دولتها با محدودیت منابع مالی روبهرو هستند، ظرفیت موقوفات میتواند در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نقشآفرینی کند. اما تحقق این ظرفیت، نیازمند آن است که وقف از یک مفهوم صرفاً مناسبتی خارج شود.
موقوفات اصفهان؛ ثروتی که نباید در رکود بماند
یکی از مهمترین پرسشهای امروز درباره وقف، بهرهوری اقتصادی موقوفات است.
بسیاری از موقوفات، املاک و داراییهایی هستند که باید درآمد آنها صرف اجرای نیت واقف شود. اما اگر یک موقوفه درآمد کافی نداشته باشد، درگیر مسائل حقوقی شود یا سالها بدون بهرهبرداری مناسب باقی بماند، در نهایت اجرای نیت واقف نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
در سالهای اخیر، موضوع حرکت موقوفات به سمت اقتصاد مولد و فعالسازی داراییهای وقفی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
این موضوع به معنای تغییر نیت واقف نیست؛ بلکه مسئله این است که چگونه میتوان با حفظ دقیق وقفنامه، داراییهای وقفی را متناسب با شرایط اقتصادی امروز مدیریت کرد.
اصفهان با حجم بالای …
