مردمان ناواهو که در آریزونا و نیومکزیکو متمرکز شدهاند، یکی از بزرگترین گروههای بومی آمریکا در ایالات متحده هستند. این قبیله که در حال حاضر از ۴۰۰۰۰۰ عضو تشکیل شده است، از شمال غربی کانادا سرچشمه گرفته و در دهه ۱۸۶۰ در یک تبعید اجباری توسط دولت فدرال آمریکا به مکان فعلی خود منتقل شدند.
خانوادههای سنتی ناواهو در خانههای دایرهای از گل و چوب به نام هوگان زندگی میکنند، نقاشیهای تشریفاتی پیچیدهای از شن خلق میکنند و مراسم چهار روزۀ «دویدن» (مراسمی به نام کیناالدا) برای جشن گرفتن بلوغ دختران برگزار میکنند.
اما مسلماً مهمترین جنبه فرهنگ ناواهو زبان آنهاست. زبان ناواهو که با نام Diné Bizaad (زبان مردم) نیز شناخته میشود، شبیه زبان آپاچی است که بین سال های ۱۳۰۰ و ۱۵۲۵ پس از میلاد از آن جدا شده است.
زبانهای ناواهو و آپاچی متعلق به یک خانواده زبانی به نام آتاباسکان هستند که توسط قبایل بومی در یوکان، آلاسکا و بریتیش کلمبیا نیز صحبت میشود. مانند سایر زبانهای بومی آمریکا، جهانی شدن و تبعیض، بقای ناواهو را تهدید میکند. در سال ۲۰۱۷، تعداد سخنگویان مسلط به زبان ناواهو ۱۷۰۰۰۰ نفر تخمین زده شد که کمتر از نیمی از جمعیت این قبیله است.
چرا ناواهو سختترین زبان دنیاست؟
یادگیری زبان ناواهو اصلا آسان نیست. در مقایسه با سایر زبانهای پیچیدهتر اما رایج، مانند کرهای یا عربی، منابع بسیار محدودی برای یادگیری این زبان وجود دارد. تسلط بر زبان ناواهو همچنین مستلزم سطحی از آشنایی با آداب و رسوم ناواهو است، چیزی که حتی برخی از مردم بومی نیز دیگر به آن دسترسی ندارند.
اما دلهرهآورترین جنبه یادگیری ناواهو خود این زبان است. دو زبانشناس به نامهای رابرت دبلیو یانگ و ویلیام مورگان، این زبان را به عنوان «پیچ وخمِ ناامیدکنندۀ بینظمی» توصیف کردهاند؛ دستور زبان، نحو، و تلفظ منحصر به فرد آن برای بیگانگان به قدری غیرقابل کشف است که در طول جنگ جهانی دوم، ارتش آمریکا از ناواهو به عنوان نوعی کد نظامی استفاده میکرد. …
